HYGEIA Hospital
ΜΗΤΕΡΑ
Παίδων ΜΗΤΕΡΑ
ΛΗΤΩ Μαιευτικό, Γυναικολογικό & Χειρουργικό Κέντρο
Y-Logimed Α.Ε.
AlfaLab | Kέντρο Μοριακής Βιολογίας & Κυτταρογενετικής
Beatific® | Super-effective Anti-aging Skincare for Face - Eyes - Body

Ογκολογία

Αντιμετώπιση πόνου στον ογκολογικό ασθενή

Γράφει η
Ελένη – Χριστίνα Ησαΐα
Αναισθησιολόγος,
Υπεύθυνη Ιατρείου πόνου ΥΓΕΙΑ

Η ιατρική πρακτική σήμερα έχει κάνει σημαντικά επιτυχημένα βήματα στην πρόβλεψη, την έγκαιρη διάγνωση και την χρήση νέων μεθόδων θεραπείας για την νόσο του καρκίνου, ωστόσο παρά την πρόοδο στον τομέα της ογκολογίας ο πόνος αλλά και οι επιπλοκές που συνοδεύουν συχνά τον καρκίνο ταλαιπωρούν τον ασθενή. Σύμφωνα με στατιστικές που δημοσιεύονται στην διεθνή βιβλιογραφία, το 50-70% των ασθενών που πάσχουν από καρκίνο, θα βιώσουν πόνο  κάποιου βαθμού που σχετίζεται με την νόσο τους. Ο πόνος εντείνεται καθώς εξελίσσεται η ασθένεια αγγίζοντας  υψηλά ποσοστά σε προχωρημένα στάδια, ενώ φτάνει και το 90% σε ασθενείς που έχουν προσβληθεί  οστικές δομές. Στην Ευρώπη υπολογίζεται ότι ο καρκινικός πόνος αντιμετωπίζεται ανεπαρκώς σε ποσοστό 50% και τα αίτια που αυτό συμβαίνει ποικίλουν. Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα παγκόσμιας κλίμακας, εάν λάβουμε υπόψη  το 2020 σύμφωνα με εκτιμήσεις του παγκόσμιου οργανισμού υγείας (WHO) θα εντοπίζονται >15.000.000 καινούργια  περιστατικά καρκίνου ανά έτος.

Ο καρκινικός πόνος τις περισσότερες φορές  είναι σύνθετος πόνος  και αυτό καθιστά την αναγνώριση του πολύ σημαντική για την χορήγηση του κατάλληλου αναλγητικού σχήματος. Σε προχωρημένα στάδια οι ασθενείς παρουσιάζουν τουλάχιστον δυο είδη πόνου που σχετίζονται με τον καρκίνο, ενώ το 69%  εξ’ αυτών αναφέρει ότι ο πόνος τους περιορίζει την λειτουργικότητα.

Τα αίτια της εμφάνισης του καρκινικού πόνου δύναται να σχετίζονται με την υποκείμενη νόσο ή με άλλη αιτία. Σε κάθε περίπτωση ο πόνος εξαρτάται από την εστία αλλά και το στάδιο της νόσου. Οι επανειλημμένες αξιολογήσεις είναι απαραίτητες για να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της αγωγής καθώς η νόσος εξελίσσεται σταδιακά. Για τον ικανοποιητικό έλεγχο του άλγους λοιπόν απαιτείται ακριβής και λεπτομερής αξιολόγησή του, γνώση των διαφόρων τύπων πόνου, κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση για τον χρόνιο πόνο, ενημέρωση για τα θεραπευτικά σχήματα, εκπαίδευση για την δράση, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τις επιπτώσεις των χορηγούμενων αναλγητικών, συνεκτίμηση άλλων πτυχών της ζωής και της ασθένειας του ασθενή, που επηρεάζουν τον πόνο του.

   Ο πόνος έχει υποκειμενικές συνιστώσες η θεραπεία του πόνου οφείλει να είναι εξατομικευμένη. Η αρχική προσέγγιση του προβλήματος του ασθενή καθώς και η συνεχής επικοινωνία και επανεκτίμηση όσο η νόσος προοδεύει ή υποχωρεί ή τα δεδομένα αλλάζουν , λόγω της αντικαρκινικής θεραπείας που ακολουθείται, είναι το κλειδί για μια σωστή και ολοκληρωμένη φροντίδα στην διαχείριση του καρκινικού πόνου και αυτό είναι εφικτό να γίνει στα πλαίσια παρακολούθησης και ρύθμισης της αναλγησίας στο Ιατρείο Πόνου.  Βασικός στόχος  της θεραπείας είναι η άμεση ανακούφιση από τον πόνο και η πρόληψη επανεμφάνισης του.

Το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών ανταποκρίνεται θετικά στην φαρμακευτική θεραπεία, υπάρχει όμως και ένα μικρό ποσοστό των αρρώστων που ο πόνος τους δεν ελέγχεται ικανοποιητικά. Σε αυτούς τους ασθενείς θα πρέπει να σκεφτούμε την εφαρμογή εναλλακτικού σχεδίου διαχείρισης άλγους. Στις περιπτώσεις αυτές αναζητούνται ειδικές, παρεμβατικές και συμπληρωματικές προσεγγίσεις που μπορεί να εφαρμοστούν σε οποιαδήποτε βαθμίδα του πόνου επί ενδείξεων. Οι παρεμβατικές τεχνικές αποτελούν μέρος μιας συνολικής θεραπευτικής στρατηγικής που εφαρμόζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή. Σε συνάρτηση με το προσδόκιμο επιβίωσης και την γενική κατάσταση υγείας του ασθενή, προτείνονται και εφαρμόζονται  επεμβατικές  τεχνικές που μπορούν να ανακουφίσουν τον άρρωστο από την συμπτωματολογία και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής του.

Στα πλαίσια της ανακούφισης από τον πόνο εφαρμόζονται ακόμα μέθοδοι που αφορούν αντικαρκινικές θεραπείες αλλά και συμπληρωματικές θεραπείες όπως πχ. ο βελονισμός. Εκτός από σωματική εμπειρία ο καρκίνος είναι μια συμπλοκή συναισθηματική διαδικασία, οι ψυχολογικές θεραπείες είναι απαραίτητες για την πολυπαραγοντική προσέγγιση του προβλήματος του πόνου.

Η διαχείριση του πόνου στον ογκολογικό ασθενή είναι μια πρόκληση, ο ασθενής βρίσκεται σε μια ευαίσθητη φάση σωματικά και συναισθηματικά. Ο ασθενής θα πρέπει να προσεγγίζεται ως σύνολο από διεπιστημονική ομάδα ιατρών σε άμεση συνεργασία όπως ακριβώς συμβαίνει στο Ιατρείο Πόνου, να επικοινωνούμε μαζί του και να έχουμε ως στόχο την διατήρηση της λεπτής ισορροπίας για την επίτευξη ενός ικανοποιητικού αναλγητικού αποτελέσματος και την αποφυγή εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών με σκοπό το μέγιστο όφελος του ασθενή από την θεραπεία. 

Οκτώβριος 2018