Η μαγική επίδραση
της φωνής και της μουσικής
Παρότι… κλεισμένο και προστατευμένο στο μητρικό σώμα,
το έμβρυο δέχεται και λαμβάνει πολλά ερεθίσματα. Από αυτά,
ίσως τα πιο σημαντικά είναι η φωνή της μητέρας του, αλλά και η μουσική.
Πώς το επηρεάζουν, όμως, και ποιον τρόπο επιδρούν στην ανάπτυξή του;
| ΜΗΤ ΕΡΑ & ΕΜΒΡΥΟ |
Παλαιότερα πίστευαν ότι το παιδί συμπερι-
φερόταν σαν ξένο σώμα και μάλιστα αντί-
θετα διακείμενο προς τη μητέρα του. Αλλά
όταν μια γυναίκα είναι έγκυος σχηματίζει
με το παιδί της ένα πολύ δεμένο ζευγάρι,
παραμένοντας ωστόσο ο ένας διαφορετι-
κός από τον άλλο. Δεν θα κατανοήσουμε
τίποτα από τη μητρότητα εάν δεν λάβουμε
υπόψη μας αυτό το αχώριστο ντουέτο. Το
παιδί είναι το δίδυμο της μητέρας, ένα θυ-
γατρικό κύτταρο που δεν έχει αποχωριστεί
από αυτήν, μια προέκταση του σώματός της. Μέσω της
εγκυμοσύνης της, η μητέρα ζει μια ανάμνηση, μια ανα-
βίωση, όπου το μυστήριο της δικής της ζωής επανεμφα-
νίζεται. Δίνει ζωή σε ένα μέρος του εαυτού της και το
προσφέρει στο σύμπαν.
Το έμβρυο είναι ένα ανθρώπινο ον για το οποίο δεν
έχουμε παρά μόνο καθήκοντα. Αυτός ο μικρός ανθρω-
πάκος, ο οποίος ακούει και αναγνωρίζει τη φωνή της μη-
τέρας του, έχει αρχίσει να αφουγκράζεται τον κόσμο και
διαθέτει το δικό του ψυχισμό. Για την επικοινωνία μέσα
στη μήτρα δε διαθέτουμε κανένα μέτρο, αλλά πόσες μαρ-
τυρίες! Οι έγκυοι κάνουν διάλογο αυθόρμητα με το παι-
δί τους, ερμηνεύουν τις κινήσεις του ως μηνύματα που
γνωστοποιούν τις προθέσεις του και του απαντούν, συ-
χνά με δυνατή φωνή. «Α, δεν είσαι ευχαριστημένος!»,
του λένε όταν, την ώρα που πέφτουν για ύπνο, αισθά-
νονται, από τις κλωτσιές και άλλες παράκαιρες κινήσεις,
ότι εκδηλώνει μια επιθυμία για εγρήγορση… Και πώς αλ-
λιώς θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε την προέλευση αυ-
τού του τόσο έντονου δεσίματος αν όχι με βάση τη φωνή;
Ο ρόλος της φωνής
Η φωνή αποτελεί μεταβίβαση κάποιας συμπεριφοράς ή
στάσης. Ειδικότερα, η φωνή της μητέρας είναι η ουσι-
αστική εγγραφή που συνοδεύει το ξεκίνημα της ζωής.
Εκείνη πλάθει το σώμα του παιδιού, το ωθεί να πάρει τη
μία ή την άλλη κατεύθυνση, να προχωρήσει ή… να οπι-
σθοχωρήσει. Η μητέρα, απευθυνόμενη στο μωρό της, δι-
αμορφώνει το αυτί του, του δίνει την αρχική νότα «λα»,
βελτιώνει την ακοή του και κατά συνέπεια
τον τρόπο με τον οποίο έρχεται σε επικοι-
νωνία με τον κόσμο. Αν η φωνή δεν εί-
ναι θερμή, αν προσλαμβάνεται ως επίθε-
ση, τότε εμποδίζει το παιδί να βρει το πο-
λύ υψηλού επιπέδου πρόγραμμα που θα
το βοηθήσει να μεγαλώσει και θα το εισα-
γάγει στη γλώσσα και στον κόσμο των αν-
θρώπων. Αν η φωνή είναι θερμή, συμπα-
θητική, καλοσυνάτη, τότε βοηθά αυτόν το
μικρό ανθρωπάκο να μπει στη ζωή.
Η καθημερινή ζωή αλλάζει το ρυθμό και την ποιότητα
της φωνής. Το έμβρυο είναι ευαίσθητο σ’ αυτές τις αλ-
λαγές διάθεσης, σ’ αυτό το είδος μητρικής «μετεωρο-
λογίας». Το στρες, οι εντάσεις, οι τυχόν δυσκολίες επι-
κοινωνίας με το περιβάλλον, με το σύζυγο, προκαλούν
ορμονικές εκκρίσεις, οι οποίες φτάνουν και στο κυο-
φορούμενο έμβρυο. Εξ ου και η προστατευτικότητα που
δείχνουμε προς τις μέλλουσες μητέρες.
Το στρες ενεργοποιεί στο σώμα τρεις τύπους αντιδρά-
σεων: τη νευρική, την αιματολογική και την ενδοκρινο-
λογική. Το νευρικό σύστημα εξαρτάται είτε από το υπο-
λανθάνουν κομμάτι του εγκεφάλου είτε από το συμπα-
θητικό σύστημα. Η ροή του αίματος μεταφέρει (και δια-
λύει) ουσίες όπως η αδρεναλίνη. Οι αδένες αντιδρούν
με αγχολυτικά, όπως η κορτιζόνη, που προσδίδουν ενέρ-
γεια, τροφοδοτούν τον μυϊκό τόνο και πασχίζουν να πο-
λεμήσουν την κατάθλιψη. Αυτή η τρίτη οδός είναι λιγό-
τερο γρήγορη, αλλά ευνοείται από μια ευρεία διάδοση
στο σώμα.
Οι νότες… μιλούν
Η αντίληψη ότι το έμβρυο ακούει είναι πια γεγονός και
δεν εκπλήσσει κανέναν. Οι αναλύσεις ενδομήτριων εγ-
γραφών, όπως και οι μελέτες της συμπεριφοράς του εμ-
βρύου σε ακουστικά ερεθίσματα, είναι πολλές.
Το έμβρυο ακούει, έχει ήδη από τις πρώτες μέρες της
ζωής του τις πρώτες γνωστικές ικανότητες και τη δική
του ψυχολογία. Πολλές είναι οι μελέτες για την επίδρα-
ση της μουσικής στα αυριανά νεογέννητα. Ήδη από το
Γράφει η
Βάσω Παπαγιάννη
Μαιευτήρας - Γυναικολόγος,
Επιστ. Συνεργάτις ΜΗΤΕΡΑ
82
