Η βιταμίνη Β12 είναι αλλιώς γνωστή ως
η βιταμίνη της ενέργειας, γιατί βοηθά στη
σύνθεση του DNA, στην παραγωγή των
κυττάρων του αίματος και στο σχηματισμό
των νεύρων. Είναι σημαντική για ένα υγιές
νευρικό και ανοσοποιητικό σύστημα. Χω-
ρίς αυτή τη βιταμίνη ο μεταβολισμός μας
δεν λειτουργεί κανονικά.
Επειδή η βιταμίνη Β12 βρίσκεται μόνο σε
ζωικά προϊόντα, όπως το κρέας, τα αυγά,
τα οστρακοειδή και τα γαλακτοκομικά προ-
ϊόντα, εκτιμάται ότι περίπου 15% των ανθρώπων δεν
λαμβάνουν την απαραίτητη ποσότητα Β12. Σε αυτήν την
κατηγορία ανήκουν κυρίως οι χορτοφάγοι, οι πάσχο-
ντες από κοιλιοκάκη ή άλλες ασθένειες που έχουν να
κάνουν με την πέψη, ή ενήλικες άνω των 50 ετών. Τα
συμπτώματα έλλειψης βιταμίνης Β12 συχνά περιλαμβά-
νουν σωματική κόπωση, αναιμία, ταχυπαλμία, αίσθημα
καύσου ή μούδιασμα των άκρων, απώλεια της όρεξης,
ναυτία, δυσκοιλιότητα κ.ά.
Οι χορτοφάγοι, όπως αναφέραμε, αντιμετωπίζουν με-
γαλύτερο κίνδυνο. Έτσι, αν η διατροφή κάποιου περι-
λαμβάνει κατά βάση φυτικά προϊόντα, όπως τα φρούτα,
τα λαχανικά, τα φασόλια, η σόγια, υπάρχει κίνδυνος
έλλειψης Β12, γι’ αυτό και πρέπει να λαμβάνουν συ-
μπληρώματα με βιταμίνη Β12 ή τουλάχιστον να κατανα-
λώνουν τρόφιμα εμπλουτισμένα σε βιταμίνη Β12, όπως
τα σιτηρά. Γενικά, πηγές της βιταμίνης Β12 είναι το κρέας
και τα ψάρια. Το βοδινό συκώτι (και γενικά το βοδινό
κρέας), η γαλοπούλα, το κοτόπουλο, ο σολομός και τα
οστρακοειδή είναι τροφές πλούσιες σε Β12.
Τα συμπτώματα και οι πιθανές αι τ ίες
Όταν δεν λαμβάνουμε την απαραίτητη ποσότητα βιτα-
μίνης Β12, μειώνεται η παραγωγή των ερυθρών αιμο-
σφαιρίων στο σώμα μας. Για το λόγο αυτό, τα πρώτα
συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση και αδυναμία, ζάλη
και δυσκολία στη σκέψη. Επειδή, όμως, τα συμπτώματα
αυτά είναι ασαφή και κοινά, συχνά παραβλέπεται η πι-
θανότητα για έλλειψη της Β12.
•••
H έλλειψη βιταμίνης Β12 πολύ συχνά
συγχέεται με την άνοια, καθώς κάποια από
τα συμπτώματα μοιάζουν με αυτά της άνοι-
ας (π.χ. απώλεια μνήμης, αποπροσανατο-
λισμός, η δυσκολία στη σκέψη). Μπορεί να
είναι δύσκολο να γίνει διάκριση της άνοιας
από την έλλειψη της Β12, ιδιαίτερα στους
ηλικιωμένους, όπου και οι δύο αυτές ασθέ-
νειες εμφανίζονται περισσότερο. Συνιστά-
ται σε όλα τα άτομα με νοητική απώλεια να
εξετάζονται για ανεπάρκεια βιταμίνης Β12.
•••
Η έλλειψη Β12 σχετίζεται με την κακοήθη αναιμία.
Υπάρχει ένα συγκεκριμένο είδος αναιμίας που οφεί-
λεται στην έλλειψη της Β12, η οποία εμφανίζεται όταν
το πεπτικό σύστημα δεν διαθέτει έναν παράγοντα που
ονομάζεται ενδογενής που βοηθά το λεπτό έντερο να
απορροφήσει τη Β12. Αυτή η κακοήθης αναιμία μπορεί
να είναι αποτέλεσμα ενός αυτοάνοσου παράγοντα, ενός
προβλήματος στην επιφάνεια του στομάχου ή μπορεί
να είναι κληρονομική. Η θεραπεία συνήθως γίνεται με
ενδομυϊκές ενέσεις βιταμίνης Β12, σε συνδυασμό με
συμπληρώματα που μπορεί να πάρει ο ασθενής.
•••
Η έλλειψη Β12 συνδέεται με βλάβες του ανοσοποι-
ητικού. Η Β12 παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή
των λευκών αιμοσφαιρίων και τα λευκά αιμοσφαίρια
είναι σημαντικά για ένα λειτουργικό ανοσοποιητικό
σύστημα. Όχι μόνο η έλλειψη της Β12 μειώνει τη λει-
τουργία του ανοσοποιητικού, αλλά επίσης κάποια νόσος
του ανοσοποιητικού μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια
βιταμίνης Β12. Η Νόσος του Graves, για παράδειγμα,
είναι μια αυτοάνοση ασθένεια που προκαλεί υπερ-
δραστηριότητα του θυρεοειδούς, η οποία συνδέεται με
κακοήθη αναιμία και περαιτέρω απουσία της βιταμίνης
Β12.
•••
Έλλειψη Β12 μπορεί να προκύψει από χειρουργική
επέμβαση που γίνεται για απώλεια βάρους. Κάποιες
χειρουργικές επεμβάσεις που επηρεάζουν το γαστρε-
ντερικό σύστημα, όπως η γαστρική παράκαμψη και η
εκτομή του εντέρου, καθιστούν αδύνατο να απορροφη-
θεί η βιταμίνη Β12. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη χαμη-
λότερη παραγωγή γαστρικού οξέος, της πρωτεΐνης που
Ξεχωριστή
και πολύτιμη
Η βιταμίνη Β12 αποκαλείται και «βιταμίνη της ενέργειας»
και είναι σημαντική για ένα υγιές νευρικό και ανοσοποιητικό σύστημα.
Η έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα στον οργανισμό μας.
Ποια είναι αυτά, όμως, και πώς θα αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα;
| Β Ι ΤΑΜ Ι ΝΗ Β 1 2 |
Γράφει η
Viola Gjylameti
Αιματολόγος, Επιστ.
Συνεργάτις ΥΓΕΙΑ Τιράνων
72
