63
Από τις βλαβερές ουσίες του καπνού μόλις το 26% μένει
στο φίλτρο. Το 28% εισπνέεται από τον καπνιστή, ενώ το
46% διαχέεται στον αέρα και περιέχει πάνω από 50 καρ-
κινογόνες ουσίες. Το κάπνισμα αποτελεί την κυριότερη
πηγή ρύπανσης του αέρα εσωτερικών χώρων, αλλά και
την τρίτη αιτία θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί.
Η περιβαλλοντική έκθεση στον καπνό συνδέεται αιτιολο-
γικά με αύξηση της νοσηρότητας και θνησιμότητας από
στεφανιαία νόσο κατά 25%-30%. Το παθητικό κάπνισμα
αυξάνει το σχετικό κίνδυνο για όλα τα βασικά νοσήματα
που σχετίζονται με το κάπνισμα. Ειδικότερα:
•••
Στα παιδιά: προκαλεί ωτίτιδες – ρινικά συμπτώματα,
άσθμα, βρογχίτιδες, πνευμονία, επιπεφυκίτιδες, κεφα-
λαλγίες, επιδρά ανασταλτικά στη μαθησιακή ανάπτυξη
και συμπεριφορά.
•••
Στις εγκύους: αυξάνει την πιθανότητα αυτόματης
αποβολής, αυξάνει την πιθανότητα συνδρόμου αιφνί-
διου θανάτου, μειώνει το βάρος γέννησης του παιδιού.
•••
Στους ενήλικες: αυξάνει τον κίνδυνο κατά 20%-
30% για καρδιαγγειακά νοσήματα, για εγκεφαλικά
επεισόδια και για Ca πνεύμονα - παραρρινίων.
Το παθητικό κάπνισμα δεν είναι απλά μια ενόχληση γι’
αυτούς που δεν καπνίζουν. Είναι μία νοσηρή κα-
τάσταση που βλάπτει και σκοτώνει ανθρώπους, οι
οποίοι άθελά τους εισπνέουν τις τοξικές και καρ-
κινογόνες ουσίες που περιέχονται στον καπνό του
τσιγάρου, του πούρου, της πίπας.
Δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως υποβάλλο-
νται στο παθητικό κάπνισμα και οι θάνατοι που οφεί-
λονται σ’ αυτό ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες.
Τα πορίσματα αυτά δεν είναι αυθαίρετα. Προέρχονται
από συνέδριο 29 εμπειρογνωμόνων 12 χωρών, οι
οποίοι εξέτασαν 50 ιατρικές έρευνες σχετικές με το
θέμα. Οι εργασίες αυτές ελέγχονται από τον ΠΟΥ.
Μέσω του παθητικού καπνίσματος, οι μη καπνιστές εισπνέ-
ουν τις ίδιες καρκινογόνες και τοξικές ουσίες που εισπνέ-
ουν οι καπνιστές, οι οποίες μετρώνται στα ούρα και το αίμα,
ενώ μπορούν να ξεπεράσουν κατά πολύ τη μόλυνση από
τη ρύπανση του περιβάλλοντος από τα αυτοκίνητα.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Δυστυχώς, η Ελλάδα είναι πρώτη στην κατανάλωση τσι-
γάρων όχι μόνο μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Ένω-
σης, αλλά και μεταξύ όλων των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ,
με αυξανόμενη συχνότητα καπνίσματος (εν αντιθέσει
με τις άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες, όπου καταγρά-
φεται μείωση 50%). Για τη θλιβερή αυτή πρωτιά, αρκεί
να αναφερθεί ότι:
•••
Το 38,2% του γενικού πληθυσμού είναι καπνιστές.
•••
Το 51,2% των ανδρών και το 25,7% των γυναικών
είναι καπνιστές και μάλιστα στις πιο παραγωγικές ηλι-
κίες (25-44 ετών).
•••
Η πλειονότητα των καπνιστών αρχίζει το κάπνισμα
πριν από τα 25.
•••
Από πλευράς υγείας και απώλειας παραγωγικότη-
τας, έχει υπολογιστεί ότι η χώρα χάνει περίπου 2,14
δισ. ευρώ ετησίως.
•••
20.000 Έλληνες πεθαίνουν ετησίως από νοσήματα
που έχουν σχέση με το κάπνισμα.
Απόφαση ζωής
Πολλοί καπνιστές, για να δικαιολογήσουν τη βλαβερή
(για τους ίδιους και τους άλλους) συνήθειά τους, επικα-
λούνται το επιχείρημα «Τα πάντα γύρω μας είναι μολυ-
σμένα, ο αέρας που αναπνέουμε, τα τρόφιμα που τρώμε,
το νερό που πίνουμε. Το τσιγάρο μας μάρανε;». Κι όμως:
ακόμα κι αν αθροιστούν όλες οι τοξικές επιδράσεις του
περιβάλλοντος, δεν φθάνουν για να ισοφαρίσουν την
τοξική δράση του τσιγάρου!
Κανείς, βέβαια, δεν αρνείται το γεγονός ότι ακόμα κι
ένας καπνιστής μπορεί να φθάσει σε βαθιά γηρατειά,
έστω και ασθμαίνοντας. Όμως, αυτό είναι η μικρή εξαί-
ρεση ενός κανόνα: αν κάποιος προσπαθήσει να εντάξει
τον εαυτό του σ’ αυτήν τη μικρή εξαίρεση, απλώς αρνείται
την πραγματικότητα.
Ως τελευταίο επιχείρημα για να κόψει κάποιος το κάπνι-
σμα, αρκεί να αναφέρουμε ότι η διακοπή του καπνίσμα-
τος πριν από την ηλικία των 40, μειώνει τη θνησιμότητα
από το κάπνισμα κατά 90%.
Τα χρόνια νοσήματα των παθητικών καπνιστών
Αγγειακά εγκεφαλικά
Τύφλωση
Καρδιαγγειακά
Λοιμώξεις του αναπνευστικού
(τριπλάσιος ο κίνδυνος για τους άνδρες)
Χρόνιες πνευμονοπάθειες (εξαπλάσιος ο κίνδυ-
νος για τις γυναίκες): (εμφύσημα, βρογχεκτασίες,
άσθμα, βρογχίτιδες)
Έλκος δωδεκαδακτύλου
Μείωση γονιμότητας
Αποφρακτική θρομβαγγειίτιδα (Burger) στους νέους
Αρτηριοπάθεια στους ηλικιωμένους
Καρκίνος σε όλα τα όργανα, ιδίως στους πνεύμονες,
στο στοματοφάρυγγα, στο λάρυγγα, στον οισοφάγο
και στην ουροδόχο κύστη
Κάθε χρόνο απορρίπτονται
σε όλο τον κόσμο 6 τρισεκατομμύρια
τσιγάρα ή 840.000 τόνοι αποτσίγαρα.
Τα αποτσίγαρα περιέχουν
μη βιοδιασπώμενες χημικές ουσίες που
καταλήγουν στον υδροφόρο ορίζοντα.
