Το κάπνισμα, ενεργητικό ή παθητικό,
ορίζεται ως χρόνια νόσος με χαρακτήρα
«επιδημίας». Πλήττει σχεδόν όλα τα όρ-
γανα του σώματος προκαλώντας πληθώρα
σοβαρών ασθενειών και βλάπτοντας την
υγεία γενικότερα. Ο Παγκόσμιος Οργανι-
σμός Υγείας (ΠΟΥ) θεωρεί το κάπνισμα
ως την πρώτη αιτία θανάτου, η οποία είναι
αναστρέψιμη και έχει δυνατότητες πρό-
ληψης, παρά τον εθισμό που προκαλεί.
Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το 1/3 του παγκόσμιου
ενήλικου πληθυσμού, δηλαδή 1,2 δισ. άν-
θρωποι, είναι καπνιστές. Οι μισοί από αυτούς θα πεθά-
νουν από αίτιο που σχετίζεται με το κάπνισμα. Σύμφωνα
με έκθεση της Ε.Ε., 1 στους 7 θανάτους οφείλεται στο
κάπνισμα. Επιπλέον δεκάδες χιλιάδες μη καπνίζοντες
πεθαίνουν λόγω παθητικού καπνίσματος, ενώ πολλά
εκατομμύρια συνανθρώπων μας πάσχουν από νοσήματα
που επιδεινώνονται με την εισπνοή καπνού.
Για να γίνει αντιληπτό πόσο σοβαρή είναι η επιδημία
καπνίσματος και πόσους θανάτους προκαλεί, αρκεί να
αναφερθεί ότι:
•••
Το 50% των καπνιστών θα αποβιώσουν πρόωρα
λόγω ασθενειών σχετικών με το κάπνισμα.
•••
Οι μισοί από αυτούς τους θανάτους θα συμβούν στις
ηλικίες 35-69 ετών.
•••
Η απώλεια προσδόκιμου ζωής των καπνιστών υπο-
λογίζεται ότι ανέρχεται σε 20-25 χρόνια σε σχέση με
τους μη καπνιστές.
•••
Το κάπνισμα προκαλεί βλάβες σε όλα σχεδόν τα
όργανα του ανθρώπινου σώματος και είναι η κυριότερη
αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί.
• • •
Το κάπνισμα προκαλεί περισσότερους θανάτους λό-
γω καρδιαγγειακών και πνευμονικών νοσημάτων παρά
λόγω καρκίνου.
•••
Οι θάνατοι που οφείλονται στο κάπνισμα είναι πε-
ρισσότεροι από αυτούς που καταγράφονται από όπλα,
από τα ναρκωτικά, από αυτοκτονίες, από το AIDS και από
αυτοκινητιστικά ατυχήματα.
• • •
Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2020
οι θάνατοι που σχετίζονται με το κάπνισμα
θα έχουν αυξηθεί σε 10.000.000 ετησί-
ως.
•••
Αποτελεί μείζονα παράγοντα κινδύ-
νου σε 8 από τις 16 κύριες αιτίες θανάτου
ανθρώπων ηλικίας κάτω των 65 ετών.
Επικίνδυνα συστατ ικά
Κύριες ουσίες ενός τσιγάρου είναι η πίσ-
σα, που είναι τοξική, και η νικοτίνη, που
προκαλεί εθισμό. Κάθε τσιγάρο, όμως, περιέχει ακόμα
7.000 χημικές ουσίες, εκ των οποίων περισσότερες από
250 είναι τοξικές και 69 είναι γνωστές καρκινογόνες.
Οι καρκινογόνες ουσίες που προκύπτουν από την καύση
του τσιγάρου είναι διάφοροι αρωματικοί υδρογονάνθρα-
κες. Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν γενικά ότι η
πίσσα (που προκαλεί καρκίνο) και η νικοτίνη (που προ-
καλεί εθισμό) είναι και τα μόνα συστατικά του τσιγάρου.
Ελάχιστοι έχουν υπόψη τους και κάποιες από τις άλλες
ουσίες που περιέχονται στον καπνό. Ενδεικτικά αναφέ-
ρουμε μερικές (ανάμεσα στις χιλιάδες που εισπνέει και
εισάγει στον οργανισμό του ο καπνιστής με το κάπνισμα
κάθε τσιγάρου του):
•••
Ακετόνη: ουσία που υπάρχει και στα καθαριστικά
των νυχιών, το γνωστό ασετόν.
•••
Αμμωνία: ουσία που χρησιμοποιείται στα καθαρι-
στικά πατωμάτων και προστίθεται στα τσιγάρα για να
αυξήσει την απορρόφηση της νικοτίνης.
•••
Αρσενικό: το γνωστό δηλητήριο, που χρησιμοποι-
είται και στα ποντικοφάρμακα.
•••
Μονοξείδιο του άνθρακα: βασικό συστατικό των
καυσαερίων, που δεσμεύει την αιμοσφαιρίνη και στερεί
οξυγόνο από τα κύτταρα.
•••
Ανιλίνη: βασικό χημικό συστατικό των χρωμάτων.
•••
Ναφθαλίνη: η γνωστή ουσία που χρησιμοποιούμε
για την προστασία των ρούχων από το σκώρο.
•••
Κυανιούχες ενώσεις.
Μια «πολυοργανική»
μάστιγα
Για τους περισσότερους, το κάπνισμα κατά βάση συνδέεται με τον καρκίνο των
πνευμόνων, αλλά αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές και σοβαρές βλάβες
που μπορεί να προκαλέσει στην υγεία μας. Ουσιαστικά, το κάπνισμα (τόσο το
ενεργητικό όσο και το παθητικό) μπορεί να πλήξει κάθε σημείο του οργανισμού
μας. Ποιες είναι, λοιπόν, οι πραγματικές επιπτώσεις του καπνίσματος;
| ΚΑΠΝ Ι ΣΜΑ |
Γράφει η
Ελευθερία Κρικέλη
Παθολόγος, Διευθύντρια
Α’ Παθολογικής Κλινικής
ΜΗΤΕΡΑ
61
