Διαγνωστικό & Θεραπευτικό Κέντρο ΥΓΕΙΑ
ΜΗΤΕΡΑ
Παίδων ΜΗΤΕΡΑ
ΛΗΤΩ Μαιευτικό, Γυναικολογικό & Χειρουργικό Κέντρο
HYGEIA Hospital Tirana
Υγείαnet
Y-Logimed Α.Ε.
AlfaLab | Kέντρο Μοριακής Βιολογίας & Κυτταρογενετικής
Beatific® | Super-effective Anti-aging Skincare for Face - Eyes - Body

Πολλαπλής Σκλήρυνσης & Απομυελωτικών Νοσημάτων

Το Τμήμα Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Απομυελινωτικών Νοσημάτων παρέχει εξειδικευμένες υπηρεσίες διάγνωσης, θεραπείας, συμβουλευτικής και παρακολούθησης που καλύπτουν με τον πλέον σύγχρονο τρόπο τις ανάγκες του ευαίσθητου πληθυσμού των πασχόντων από Απομυελινωτικά Νοσήματα του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.

Ανεξαρτήτως του σταδίου και της βαρύτητας της νόσου, οι ασθενείς απολαμβάνουν εξατομικευμένης προσέγγισης σε διαγνωστικό και θεραπευτικό επίπεδο. Με σεβασμό στις προσωπικές τους ανάγκες και τη βούληση τους καθορίζεται από κοινού η στρατηγική αντιμετώπισης της νόσου, χτίζοντας έτσι μια σχέση αμοιβαίας εκτίμησης και εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη στο πλαίσιο διαχείρισης ενός χρόνιου νοσήματος.

Αξιοποιώντας τις άρτιες υποδομές και το επίλεκτο στελεχιακό δυναμικό του ΥΓΕΙΑ, το Τμήμα Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Απομυελινωτικών Νοσημάτων συνεργάζεται στενά με συναφή Τμήματα και Εργαστήρια καλύπτοντας έτσι ανά πάσα στιγμή τις ανάγκες των ασθενών του και δίνοντας απάντηση στα ερωτήματά τους.

Η Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ) είναι μια ανοσοεπαγόμενη φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει το περίβλημα των νευρώνων στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), οδηγώντας τελικά σε ποικίλου βαθμού βλάβη της κυρίως της μυελίνης. Για το λόγο αυτό γίνεται συχνά λόγος και για Απομυελινωτική Νόσο. 

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η νόσος ακολουθεί μια υποτροπιάζουσα πορεία με υφέσεις και εξάρσεις (διαλείπουσα μορφή της νόσου), η οποία χαρακτηρίζεται από επεισόδια εγκατάστασης κάποιου νευρολογικού ελλείμματος, το οποίο κατά κανόνα υποχωρεί πλήρως ή σχεδόν πλήρως. Σε ένα σχετικά μικρό ποσοστό των ασθενών παρατηρείται όμως μια προοδευτική νευρολογική έκπτωση με συνεχή κλινική επιβάρυνση (προϊούσα μορφή της νόσου).

Εκτιμάται πως σε παγκόσμια κλίμακα περί τα 2.000.000 άτομα πάσχουν από Πολλαπλή Σκλήρυνση. Οι γυναίκες νοσούν συχνότερα. Ο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου αυξάνει σταθερά από την εφηβεία έως της ηλικία των 35 ετών και στη συνέχεια σταδιακά μειώνεται. Η Πολλαπλή Σκλήρυνση διαγιγνώσκεται σπάνια σε παιδιά ή σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών.

Τα αίτια της Πολλαπλής Σκλήρυνσης δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Πιθανότατα πρόκειται για συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης και μη-γενετικού «εναύσματος/ερεθίσματος» (triggers). Εικάζεται πως μεταξύ άλλων ιογενείς λοιμώξεις ή χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D οδηγούν σε μια αυτοσυντηρούμενη αυτοάνοση διαδικασία στο ΚΝΣ. Δεδομένης όμως και της γεωγραφικής κατανομής που περιγράφεται αναφορικά με την επίπτωση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης θα πρέπει και εξωγενείς, περιβαλλοντολογικοί παράγοντες να συμμετέχουν στην αιτιοπαθογένεια της νόσου.

Η διάγνωση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης στηρίζεται στα κλινικά ευρήματα και ενισχύεται από τα ευρήματα του παρακλινικού ελέγχου. Καθοριστικής σημασίας είναι τα απεικονιστικά ευρήματα της Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού, τα οποία συμπληρώνονται από την εξέταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού και τις διάφορες νευροφυσιολογικές δοκιμασίες (προκλητά δυναμικά). Για να τεθεί αξιόπιστα η διάγνωση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης απαιτείται η βάσει κλινικών ή/και απεικονιστικών κριτηρίων τεκμηρίωση της διασποράς της νόσου στο χώρο και το χρόνο.

Διαταραχές της όρασης, μυϊκή αδυναμία, αστάθεια βάδισης, αισθητικές διαταραχές και διπλωπία είναι τα πιο συχνά συμπτώματα της Πολλαπλής Σκλήρυνσης.

Αναφορικά με την πορεία της νόσου διακρίνουμε 4 διαφορετικές μορφές:

  1. Διαλείπουσα/ Υποτροπιάζουσα Μορφή (RRMS: Relapsing Remitting Multiple Sclerosis): Αφορά το 85-90% των ασθενών, οι οποίοι παρουσιάζουν επεισόδια νευρολογικής σημειολογίας που αποκαθίστανται μερικώς ή πλήρως και ακολουθούνται από περιόδους ύφεσης χωρίς κλινικά συμπτώματα.
  2. Κλινικά μεμονωμένο σύνδρομο (CIS: Clinically isolated syndrome): Έτσι περιγράφεται η πρώτη κλινική ώση / εκδήλωση της νόσου. Οι ασθενείς που για πρώτη φορά εμφανίζουν τέτοιο σύνδρομο θεωρούνται υψηλού κινδύνου για την εκδήλωση ΠΣ στη συνέχεια. Ορισμένα άτομα όντως παρουσιάζουν ακολούθως κι άλλα επεισόδια μεταπίπτοντας έτσι στη διαλείπουσα μορφή της νόσου (RRMS), ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν εκδηλώνεται περαιτέρω απομυελινωτική δραστηριότητα και νόσος. 
  3. Δευτεροπαθώς Προϊούσα Μορφή (Secondary Progressive Multiple Sclerosis): Μερικοί από τους ασθενείς με αρχικά διαλείπουσα μορφή της νόσου παρουσιάζουν μετά την πάροδο ετών μια βραδέως επιδεινούμενη κλινική εικόνα. Στο προοδευτικά εξελισσόμενο στάδιο αυτό της νόσου μπορεί σπανιότερα να παρατηρηθούν και κλινικές υποτροπές.
  4. Πρωτοπαθώς Προϊούσα Μορφή (Primary Progressive Multiple Sclerosis): Αφορά το 10-15% των ασθενών, οι οποίοι εξαρχής παρουσιάζουν προοδευτική κλινική επιδείνωση χωρίς υφέσεις και εξάρσεις. 

Η ακολουθούμενη θεραπευτική στρατηγική εξαρτάται από τη μορφή και την πορεία της νόσου, καθώς διαφορετικές θεραπείες ενδείκνυνται για τα διαφορετικά στάδια της Πολλαπλής Σκλήρυνσης. Για τη σταθεροποίηση της νόσου έχουν καθιερωθεί στην κλινική πράξη ανοσοτροποποιητικά (ιντερφερόνες, μονοκλωνικά αντισώματα, οξική γλατιραμέρη, φινγκολιμόδη, φουμαρικός εστέρας) και ανοσοκατασταλτικά φάρμακα (κυκλοφωσφαμίδη, μιτοξανδρόνη, κλπ). Για την αντιμετώπιση των υποτροπών της Πολλαπλής Σκλήρυνσης επιλέγονται ανοσορυθμιστικοί παράγοντες, κυρίως κορτιζόνη και σε ειδικές περιπτώσεις πλασμαφαίρεση κι ενδοφλέβια χορήγηση ανοσοαφιρινών. Τέλος, χρησιμοποιούνται στοχευμένες θεραπείες για τη συμπτωματική θεραπεία συγκεκριμένων εκδηλώσεων της νόσου (σπαστικότητα, νευροπαθητικός πόνος, παροξυσμικά συμπτώματα, σφιγκτηριακές διαταραχές).

Η οπτική νευρίτιδα αποδίδεται σε απομυελινωτικού τύπου φλεγμονή του οπτικού νεύρου. Συχνά παρατηρείται στο πλαίσιο ΠΣ ή οπτικής νευρομυελίτιδας, αλλά μπορεί να αποτελεί και μεμονωμένο σύμβαμα. Μπορεί όμως να αποτελεί την αρχική κλινική εκδήλωση Πολλαπλής Σκλήρυνσης. Περιστασιακά, η οπτική νευρίτιδα μπορεί να οφείλεται σε φλεγμονώδη διεργασία εντός του οφθαλμικού κόγχου ή των παραρρινίων κόλπων, ή να συμβεί στη διαδρομή συστηματικής ιογενούς λοίμωξης.

Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει ταχέως εγκατασταθείσα έκπτωση της όρασης (από μικρή έκπτωση της οπτικής οξύτητας έως και πλήρη απώλεια της όρασης), δυσχρωματοψία, οφθαλμικό ή οπισθοβολβικό άλγος που συνήθως επιδεινώνεται με τις οφθαλμικές κινήσεις και συχνά προηγείται της διαταραχής της όρασης. Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται με τη ζέστη ή την άσκηση.

Σε αντίθεση με τις ισχαιμικές οπτικοπάθειες και τις πιεστικές οπτικές νευροπάθειες, η σταδιακή αποκατάσταση της όρασης είναι χαρακτηριστική για την οπτική νευρίτιδα. Η όραση αρχίζει να βελτιώνεται από την πρώτη έως αρκετές εβδομάδες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, ακόμα και χωρίς θεραπεία. Στην οξεία φάση συνηθίζεται η χορήγηση κορτικοστεροειδών, που βελτιώνουν το άλγος και την διαταραχή της όρασης και επιταχύνουν την ανάρρωση.

Οπτική Νευρομυελίτιδα
Η οπτική νευρομυελίτιδα (Neuromyelitis Optica, ΝΜΟ), ή αλλιώς νόσος Devic, είναι ένα σπάνιο απομυελινωτικό σύνδρομο του ΚΝΣ, που χαρακτηρίζεται από την ταυτόχρονη φλεγμονή και απομυελίνωση του οπτικού νεύρου (οπτική νευρίτιδα) και του νωτιαίου μυελού (μυελίτιδα). Μπορεί να είναι μονοφασική ή πολυφασική νόσος.

Η νόσος Devic εμφανίζει κλινικές και απεικονιστικές διαφορές από την Πολλαπλή Σκλήρυνση (εκλεκτική προσβολή οπτικών νεύρων και νωτιαίου μυελού, μεγάλες εστίες στο νωτιαίο μυελό που καταλαμβάνουν αρκετά μυελοτόμια, απουσία μεγάλου φορτίου βλαβών στον εγκέφαλο, απουσία ολιγοκλωνικών ζωνών στο εγκεφαλονωταίο υγρό), ενώ συχνά στον ορό των ασθενών ανευρίσκονται αντισώματα έναντι της ακουαπορίνης-4 (NMO IgG) που θεωρούνται ειδικά για την ΝΜΟ.
Η ΝΜΟ μπορεί να εμφανιστεί στο πλαίσιο συστηματικού αυτοάνοσου νοσήματος ή να συνδέεται με συγκεκριμένες λοιμώξεις.

Η θεραπεία των προσβολών/ υποτροπών της ΝΜΟ μοιάζει με της ΠΣ (υψηλές δόσεις κορτικοστεροειδών ενδοφλεβίως ή πλασμαφαίρεση επί μη ανταπόκρισης), αλλά δεν υπάρχει τεκμηριωμένη θεραπεία πρόληψης. Στην κλινική πράξη χορηγούνται ανοσοκατασταλτικές θεραπείες (αζαθειοπρίνη, μιτοξανδρόνη, κυκλοφωσφαμίδη), μονοκλωνικά αντισώματα (ριτουξιμάμπη), ενώ άλλες ανοσοτροποποιητικές θεραπείες βρίσκονται υπό μελέτη.

Η οξεία διάσπαρτη εγκεφαλομυελίτιδα (Acute Disseminated Encephalomyelitis, ADEM) είναι μονοφασική νόσος που χαρακτηρίζεται από πολυεστιακή φλεγμονή και απομυελίνωση στο ΚΝΣ. Συνηθέστερη στα παιδιά και σπανιότατη στους ενήλικες, συνδέεται με πρόσφατο εμβολιασμό (μετεμβολιακή) ή με πρόσφατη λοίμωξη (μεταλοιμώδης).

Η ADEM πρέπει να υπερισχύσει στη διαφορική διάγνωση έναντι της ΠΣ όταν συνυπάρχουν ιστορικό πρόσφατης λοίμωξης ή πρόσφατου εμβολιασμού, ταχεία εγκατάσταση των συμπτωμάτων (με πολυεστιακή συμμετοχή των εγκεφαλικών ημισφαιρίων, του στελέχους, της παρεγκεφαλίδας και του νωτιαίου μυελού), διαταραχή του επιπέδου συνείδησης και επιληπτικές κρίσεις.

Η θεραπεία συνίσταται σε υψηλές δόσεις κορτικοστεροειδών και, επί μη ανταπόκρισης, σε πλασμαφαίρεση.

Η οξεία πολλαπλή σκλήρυνση είναι μια σπάνια κεραυνοβόλος παραλλαγή της νόσου (παραλλαγή Marburg). Εκδηλώνεται με οξεία ή υποξεία νευρολογική συμπτωματολογία και χαρακτηρίζεται από μεγάλες βλάβες στον εγκέφαλο που συνοδεύονται από σημαντικό οίδημα και προκαλούν φαινόμενα «μάζας», ομοιάζοντας με όγκους. Συχνά απαιτείται βιοψία για να τεκμηριωθεί η διάγνωση.

Λόγω της σπανιότητας της νόσου, οι θεραπευτικοί χειρισμοί βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και μεμονωμένες βιβλιογραφικές αναφορές. Στην οξεία φάση χρησιμοποιούνται κορτικοστεροειδή σε υψηλές δόσεις, ενδεχομένως σε συνδυασμό με πλασμαφαίρεση, και ακολουθεί θεραπεία συντήρησης, συνήθως με ανοσοκατασταλτικά ή/και ανοσοτροποποιητικά φάρμακα.

Η ολοκληρωμένη και σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση ασθενών με Απομυελινωτικά Νοσήματα στηρίζεται στους ακόλουθους πυλώνες:

  • Επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου για τον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου (ανοσοτροποποιητική ή ανοσοκατασταλτική θεραπεία) με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ασθενούς και κατόπιν ενδελεχούς ενημέρωσης του για τυχόν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της κάθε θεραπευτικής επιλογής.
  • Συστηματική παρακολούθηση καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας και της πορείας της νόσου αφενός για την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση πιθανών παρενεργειών σε συνεργασία με άλλες ειδικότητες και Τμήματα (Αιματολογικό, Καρδιολογικό, Οφθαλμολογικό, Ηπατολογικό) και αφετέρου για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της χορηγούμενης φαρμακευτικής αγωγής και την ενδεχόμενη τροποποίηση της.
  • Άμεση αντιμετώπιση υποτροπών της νόσου με δυνατότητα άμεσης νοσηλείας στο νοσοκομείο ή τη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας / ΜΗΘ.
  • Ατιμετώπιση ειδικών προβλημάτων που σχετίζονται με τη νόσο (σπαστικότητα, κόπωση, πόνος, διαταραχές ούρησης και αφόδευσης, διαταραχές γενετήσιας λειτουργίας) σε συνεργασία με άλλες ειδικότητες και Τμήματα (Φυσική και Ιατρική Αποκατάσταση, Ουρολογία, Ιατρείο Πόνου).

Το Τμήμα Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Απομυελινωτικών Νοσημάτων παρέχει το πλήρες φάσμα κλινικών, παρακλινικών και εργαστηριακών εξετάσεων που απαιτούνται για την ορθή διάγνωση και τη συνεπή παρακολούθηση του συνόλου των Απομυελινωτικών Νοσημάτων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος:

  • Κλινική εξέταση και αξιολόγηση των ασθενών από έμπειρους στο αντικείμενο Νευρολόγους.
  • Απεικονιστικός έλεγχος με Μαγνητική Τομογραφία Εγκεφάλου και Νωτιαίου Μυελού με την αξιοπιστία των υπερσύγχρονων Απεικονιστικών Τμημάτων του ΥΓΕΙΑ.
  • Οσφυονωτιαία παρακέντηση και πλήρης βιοχημικός και ανοσολογικός έλεγχος εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ).
  • Αιματολογικές, βιοχημικές και ανοσολογικές εξετάσεις με την αξιοπιστία των Κεντρικών Εργαστηρίων του ΥΓΕΙΑ.
  • Ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος σε συνεργασία με το Τμήμα Νευροφυσιολογίας με τη μελέτη Οπτικών, Ακουστικών, Σωματοαισθητικών και Μαγνητικών Κινητικών Προκλητών Δυναμικών. 
  • Πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος με τη διενέργεια βυθοσκόπησης και OCT, καθώς και με τη μελέτη των οπτικών πεδίων σε συνεργασία με το Οφθαλμολογικό Τμήμα.
  • Μελέτη και αξιολόγηση των διαταραχών της λειτουργίας της κύστης σε συνεργασία με το Ουροδυναμικό Τμήμα.
  • Ανοσολογική διερεύνηση σε συνεργασία με το Τμήμα Ρευματολογίας.
  • Ενδελεχής Νευροψυχολογικός έλεγχος σε συνεργασία με το Ιατρείο Μνήμης.
  • Ψυχολογική υποστήριξη σε συνεργασία με το Τμήμα Κλινικής Ψυχολογίας.

6ος όροφος

Γραφείο 6.7
(Eρυθρού Σταυρού 5 -
έναντι ΥΓΕΙΑ)

Τηλέφωνο
210 686 7687
210 686 7000

Ιατρική ομάδα