Η έγκαιρη διάγνωση στον καρκίνο του παχέος εντέρου: το μέλλον είναι η συμμετοχή – Νέες Εξετάσεις, ενημέρωση και καινοτομία που σώζουν ζωές

Γράφει ο
Χρήστος Κοντοβουνήσιος
Χειρουργός
Διευθυντής Β’ Χειρουργικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ

Η πρόληψη σήμερα γίνεται πιο εύκολη, πιο «φιλική» και πιο αποτελεσματική από ποτέ. Όταν η επιστήμη συναντά την ενημέρωση και τη συμμετοχή του πολίτη, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει την πορεία μιας νόσου, πριν καν εμφανιστεί.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές κακοήθειας στην Ευρώπη. Παρότι η σύγχρονη χειρουργική και οι διαθέσιμες θεραπείες έχουν εξελιχθεί σημαντικά, η πιο ουσιαστική αλήθεια παραμένει απλή: όσο νωρίτερα εντοπιστεί η νόσος, τόσο καλύτερα αντιμετωπίζεται. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μετατρέψει μια σοβαρή διάγνωση σε μια πιο διαχειρίσιμη κατάσταση, με καλύτερα αποτελέσματα και υψηλότερη ποιότητα ζωής.

Σήμερα, το μέλλον της πρόληψης δεν βασίζεται μόνο σε νέα μηχανήματα ή εξελιγμένες τεχνικές.  Βασίζεται  κυρίως  σε  κάτι  που  αφορά όλους: στην ενημέρωση, στην αποδοχή και στη συμμετοχή των πολιτών στον προσυμπτωματικό έλεγχο (screening). Η πρόληψη δεν είναι μια διαδικασία που αφορά αποκλειστικά τους γιατρούς. Είναι μια συνεργασία, στην οποία ο πολίτης έχει ενεργό ρόλο.

Γιατί η πρόληψη ξεκινά πριν εμφανιστούν συμπτώματα – Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν τον έλεγχο επειδή φοβούνται το αποτέλεσμα, ντρέπονται ή πιστεύουν ότι «αφού δεν πονάω, δεν υπάρχει πρόβλημα». Στην πραγματικότητα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να εξελίσσεται αθόρυβα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Γι’ αυτό ο προσυμπτωματικός έλεγχος έχει τόσο μεγάλη αξία: μπορεί να εντοπίσει τη νόσο σε στάδιο όπου η αντιμετώπιση είναι πιο αποτελεσματική και λιγότερο επιβαρυντική. Με απλά λόγια, ο έλεγχος δεν είναι λόγος άγχους – είναι μια υπεύθυνη επιλογή φροντίδας.

Νέες τεχνολογίες: πιο «φιλικές» λύσεις για περισσότερους ανθρώπους

Η διεθνής επιστημονική κοινότητα στρέφεται σε νέες μεθόδους που μπορούν να κάνουν τον έλεγχο πιο απλό και πιο αποδεκτό. Στο επίκεντρο βρίσκονται:

• βιοδείκτες στο αίμα, που στο μέλλον μπορεί να βοηθήσουν στον εντοπισμό ανθρώπων με αυξημένο κίνδυνο
• breath tests (τεστ αναπνοής), μια μη επεμβατική προσέγγιση που διερευνάται διεθνώς
• καλύτερη στόχευση του ποιος χρειάζεται κολονοσκόπηση, ώστε η διαγνωστική διαδικασία να γίνεται πιο οργανωμένα και αποτελεσματικά

Οι εξελίξεις αυτές δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τις κλασικές εξετάσεις, αλλά να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Στόχος είναι να μειωθούν τα εμπόδια που οδηγούν σε αναβολή ή αποφυγή και να αυξηθεί η συμμετοχή του πληθυσμού στον έλεγχο.

Η έγκαιρη διάγνωση είναι «σύστημα»: εκπαίδευση και ομαδική φροντίδα.

Η πρόληψη δεν είναι μόνο μια εξέταση. Είναι μια οργανωμένη διαδρομή: ενημέρωση > συμμετοχή > σωστή αξιολόγηση > έγκαιρη αντιμετώπιση. Για αυτό, διεθνώς αναπτύσσονται καινοτόμα εκπαιδευτικά εργαλεία, όπως ρεαλιστικά περιβάλλοντα προσομοίωσης (simulation), με στόχο τη βελτίωση της πρώιμης αναγνώρισης της νόσου.

Παράλληλα, η σύγχρονη αντιμετώπιση βασίζεται στην πολυεπιστημονική ομάδα (MDT), όπου διαφορετικές ειδικότητες συνεργάζονται ώστε κάθε ασθενής να λαμβάνει την πιο κατάλληλη και εξατομικευμένη θεραπεία, με επίκεντρο την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής.

Στη Β’ Χειρουργική Κλινική του ΥΓΕΙΑ, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην καινοτομία, στην εκπαίδευση και στην έρευνα γύρω από την έγκαιρη διάγνωση και τη σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η Κλινική συμμετέχει ενεργά σε διεθνείς ερευνητικές προσπάθειες που στοχεύουν στη βελτίωση της πρόληψης και στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών και αποδεκτών τρόπων screening, σε ευθυγράμμιση με τις εξελίξεις της επιστήμης.

Πρόληψη – Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης σήμερα:

• Να μην αγνοεί τον προσυμπτωματικό έλεγχο, όταν προτείνεται.
• Να μην περιμένει συμπτώματα για να δράσει.
• Να συζητά με τον γιατρό του ποιος έλεγχος ταιριάζει στην ηλικία και στο ιστορικό του.

Το μήνυμα που αξίζει να κρατηθεί.

Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Η ενημέρωση, η συμμετοχή στον έλεγχο και η εμπιστοσύνη στη σύγχρονη ιατρική μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας νόσου πριν καν εμφανιστεί.