Οι 10 πιο συχνές ερωτήσεις που κάνουν οι γυναίκες για τον καρκίνο του μαστού

Γράφει η
Ελένη Φαλιάκου
Χειρουργός, Διευθύντρια Β’ Κλινικής Μαστού ΥΓΕΙΑ

1. Γιατί έπαθα καρκίνο του μαστού;
   Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη αιτία. Ο καρκίνος του μαστού προκύπτει από αλλαγές στα κύτταρα που συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου. Η ηλικία, οι ορμονικοί και γενετικοί παράγοντες, το οικογενειακό ιστορικό και ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι συνήθως δεν υπάρχει κάτι που κάνατε ή δεν κάνατε και προκάλεσε τη νόσο.
2. Είναι κληρονομικός ο καρκίνος; Πρέπει να κάνω γενετικό έλεγχο;
   Οι περισσότεροι καρκίνοι του μαστού δεν είναι κληρονομικοί. Ένα μικρό ποσοστό σχετίζεται με κληρονομούμενες μεταλλάξεις, όπως στα γονίδια BRCA1, BRCA2, PALB2.  Γενετικός έλεγχος μπορεί να προταθεί ανάλογα με την ηλικία διάγνωσης, το είδος του όγκου και το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό καρκίνου.
3. Πόσο σοβαρός είναι και σε ποιο στάδιο βρίσκεται;
   Δεν είναι όλοι οι καρκίνοι του μαστού ίδιοι. Το στάδιο εξαρτάται κυρίως από το μέγεθος του όγκου, τους λεμφαδένες και την παρουσία ή όχι απομακρυσμένης νόσου. Παράλληλα αξιολογούνται ο βαθμός κακοήθειας και βιολογικά χαρακτηριστικά, όπως οι ορμονικοί υποδοχείς και το HER2. Όλα αυτά καθορίζουν την πρόγνωση και τη θεραπεία.
4. Θα χρειαστεί να αφαιρέσω όλο τον μαστό;
   Όχι απαραίτητα. Σε πολλές γυναίκες μπορεί να πραγματοποιηθεί ογκεκτομή, δηλαδή αφαίρεση του όγκου με διατήρηση του μαστού. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μαστεκτομή. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, την έκταση της νόσου, το μέγεθος του μαστού, γενετικούς παράγοντες και φυσικά τις προτιμήσεις της γυναίκας.
5. Θα χρειαστεί να αφαιρεθούν λεμφαδένες από τη μασχάλη;
   Όχι πάντα. Όταν χρειάζεται έλεγχος της μασχάλης, συνήθως πραγματοποιείται βιοψία του λεμφαδένα φρουρού, αφαιρώντας μόνο έναν ή λίγους λεμφαδένες. Σε επιλεγμένες γυναίκες με πρώιμο καρκίνο μπορεί ακόμη και να παραλειφθεί. Εκτεταμένη αφαίρεση λεμφαδένων απαιτείται σήμερα πολύ πιο σπάνια.
6. Θα χρειαστώ χημειοθεραπεία;
   Δεν χρειάζονται όλες οι γυναίκες με καρκίνο μαστού χημειοθεραπεία. Η απόφαση εξατομικεύεται και βασίζεται στα χαρακτηριστικά του όγκου, το στάδιο, τους λεμφαδένες, την ηλικία και τη γενική κατάσταση της ασθενούς. Σε ορισμένους ορμονοευαίσθητους καρκίνους χρησιμοποιούνται και ειδικά γονιδιακά τεστ στον όγκο, για να εκτιμηθεί εάν η χημειοθεραπεία προσφέρει ουσιαστικό όφελος.
7. Θα χρειαστώ ακτινοθεραπεία ή ορμονικό χειρισμό;
   Μετά από ογκεκτομή συνήθως ακολουθεί ακτινοθεραπεία, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Μετά από μαστεκτομή δεν είναι πάντα απαραίτητη. Η απόφαση εξατομικεύεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της νόσου. Ορμονικός χειρισμός χορηγείται όταν ο όγκος έχει οιστρογονικούς ή/και προγεστερονικούς υποδοχείς.
8. Ποιες είναι οι πιθανότητες να θεραπευτώ;
   Στον πρώιμο καρκίνο του μαστού οι πιθανότητες ίασης είναι σήμερα πολύ υψηλές. Η πρόγνωση εξαρτάται από το στάδιο και τη βιολογία του συγκεκριμένου όγκου. Η έγκαιρη διάγνωση και οι σύγχρονες θεραπείες έχουν βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση.
9. Μπορεί ο καρκίνος να ξαναεμφανιστεί;
   Υπάρχει κάποιος κίνδυνος υποτροπής, ο οποίος όμως διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα. Οι συμπληρωματικές θεραπείες μετά το χειρουργείο έχουν στόχο ακριβώς να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό είναι επίσης σημαντική και η τακτική παρακολούθηση μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
10. Θα μπορέσω να επιστρέψω σε μια φυσιολογική ζωή;
    Στις περισσότερες περιπτώσεις, ναι. Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν σταδιακά στην εργασία, στην άσκηση, στα ταξίδια και στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Η ισορροπημένη διατροφή, η διατήρηση υγιούς βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα και ο περιορισμός του αλκοόλ συμβάλλουν στη συνολική υγεία και την μείωση του κινδύνου υποτροπής. Στόχος είναι η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, αλλά και η επίτευξη και διατήρηση μιας καλής ποιότητας ζωής μετά την διάγνωση και την θεραπεία.