Μετά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού: Τι πρέπει να γνωρίζει κάθε γυναίκα πριν αποφασίσει το χειρουργείο της;

Γράφει η
Ιωάννα Γαλανού
Χειρουργός Μαστού, Διευθύντρια ΣΤ’ Κλινικής Μαστού – Κέντρο Επανορθωτικής, Ενδοσκοπικής & Ρομποτικής Χειρουργικής Μαστού ΥΓΕΙΑ

Μετά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, είναι φυσικό να γεννιούνται πολλές ερωτήσεις για το τι ακολουθεί. Χρειάζεται άμεσα χειρουργείο; Μπορεί να διατηρηθεί ο μαστός; Είναι απαραίτητη η μαστεκτομή; Υπάρχει δυνατότητα αποκατάστασης;

Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Η επιλογή της χειρουργικής αντιμετώπισης εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά και την έκταση της νόσου, τα αποτελέσματα των εξετάσεων και τις ανάγκες της κάθε ασθενούς. Γι’ αυτό, πριν από οποιαδήποτε απόφαση, χρειάζεται ολοκληρωμένη αξιολόγηση και σαφής ενημέρωση για τις διαθέσιμες επιλογές.

Τι συμβαίνει μετά τη διάγνωση;

Μετά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, ο στόχος είναι να αποκτήσει η ιατρική ομάδα μια ολοκληρωμένη εικόνα της νόσου. Αξιολογούνται το μέγεθος και η θέση του όγκου, τα αποτελέσματα της βιοψίας, οι απεικονιστικές εξετάσεις και τα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου.

Οι πληροφορίες αυτές καθορίζουν όχι μόνο το είδος του χειρουργείου αλλά και τη συνολική θεραπευτική στρατηγική. Σε ορισμένες περιπτώσεις το χειρουργείο αποτελεί το πρώτο βήμα, ενώ σε άλλες μπορεί να προηγηθεί συστηματική θεραπεία.

Επομένως, το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο «πότε θα γίνει το χειρουργείο;», αλλά κυρίως «ποια θεραπευτική προσέγγιση είναι κατάλληλη για τη δική μου περίπτωση;».

Ογκεκτομή ή μαστεκτομή;

Μία από τις πρώτες αποφάσεις αφορά το εάν μπορεί να διατηρηθεί ο μαστός.

Στην ογκεκτομή αφαιρείται ο όγκος μαζί με ένα όριο υγιούς ιστού, διατηρώντας το μεγαλύτερο μέρος του μαστού. Σε κατάλληλα επιλεγμένες περιπτώσεις, η χειρουργική διατήρησης του μαστού, συνήθως σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία, αποτελεί καθιερωμένη ογκολογική επιλογή.

Η μαστεκτομή περιλαμβάνει την αφαίρεση του μαζικού αδένα και μπορεί να προταθεί όταν η έκταση ή η θέση της νόσου δεν επιτρέπει τη διατήρηση του μαστού ή όταν υπάρχουν άλλοι ιατρικοί λόγοι.

Η μαστεκτομή δεν είναι αυτομάτως η καλύτερη επιλογή για κάθε γυναίκα. Αντίστοιχα, η ογκεκτομή δεν είναι κατάλληλη για κάθε περίπτωση. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα.

Η ογκοπλαστική χειρουργική και η διατήρηση του μαστού

Η σύγχρονη χειρουργική δεν επικεντρώνεται μόνο στην αφαίρεση της νόσου. Όταν είναι εφικτό, λαμβάνει υπόψη και τη διατήρηση του σχήματος και της συμμετρίας του μαστού.

Η ογκοπλαστική χειρουργική συνδυάζει την ογκολογική επέμβαση με τεχνικές αναδιαμόρφωσης του μαστού. Μπορεί να αξιοποιηθεί σε επιλεγμένες ασθενείς, ιδιαίτερα όταν απαιτείται η αφαίρεση μεγαλύτερου τμήματος ιστού. Έτσι, το αποτέλεσμα του μαστού  μετά το χειρουργείο μπορεί να συζητηθεί και να σχεδιαστεί πριν από την επέμβαση, χωρίς να παραμερίζεται η βασική προτεραιότητα της ογκολογικής θεραπείας.

Τι γίνεται όταν χρειάζεται μαστεκτομή;

Η μαστεκτομή σήμερα μπορεί να συνδυαστεί, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, με επανορθωτική χειρουργική μαστού. Η αποκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή ή σε μεταγενέστερο χρόνο.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ενθέματα ή ιστοί από το σώμα της ίδιας της γυναίκας. Παράγοντες όπως η γενική κατάσταση υγείας, η ανατομία, προηγούμενες επεμβάσεις και η πιθανότητα ακτινοθεραπείας επηρεάζουν την επιλογή.

Η αποκατάσταση δεν είναι υποχρεωτική ούτε υπάρχει μία μέθοδος κατάλληλη για όλες. Είναι όμως σημαντικό να συζητείται πριν από τη μαστεκτομή, ώστε η γυναίκα να γνωρίζει εγκαίρως τις δυνατότητες που υπάρχουν.

Ρομποτική και ενδοσκοπική χειρουργική μαστού

Η εξέλιξη της χειρουργικής έχει προσφέρει νέες δυνατότητες και στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να πραγματοποιηθούν συγκεκριμένες επεμβάσεις μαστού. Η ενδοσκοπική και η ρομποτική χειρουργική μαστού εφαρμόζονται σε επιλεγμένες ασθενείς, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις.

Στη ρομποτική χειρουργική, ο χειρουργός ελέγχει πλήρως το ρομποτικό σύστημα και έχει στη διάθεσή του τρισδιάστατη, μεγεθυμένη εικόνα του χειρουργικού πεδίου και εργαλεία υψηλής ακρίβειας. Οι συγκεκριμένες τεχνικές μπορούν, σε κατάλληλες περιπτώσεις, να επιτρέψουν περισσότερο διακριτικές τομές και να ενταχθούν στον σχεδιασμό της μαστεκτομής και της αποκατάστασης.

Δεν αποτελούν, ωστόσο, επιλογή για κάθε ασθενή. Η εφαρμογή τους αποφασίζεται με βάση τα χαρακτηριστικά της νόσου και το συνολικό θεραπευτικό πλάνο.

Η σημασία της εξειδικευμένης ομάδας

Μετά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, η χειρουργική απόφαση αποτελεί μέρος μιας συνολικότερης θεραπευτικής στρατηγικής. Για αυτό είναι σημαντική η συνεργασία του Χειρουργού Μαστού με τις υπόλοιπες ειδικότητες που συμμετέχουν στη διάγνωση και τη θεραπεία.

Η εξειδικευμένη ομάδα, προσεγγίζει κάθε περιστατικό εξατομικευμένα, αξιολογώντας τις διαθέσιμες χειρουργικές επιλογές και σχεδιάζοντας την αντιμετώπιση με βάση τα δεδομένα της νόσου και το συνολικό θεραπευτικό πλάνο.

Τι πρέπει να ρωτήσετε πριν αποφασίσετε;

Η γυναίκα πρέπει να αισθάνεται ότι έχει κατανοήσει τη διάγνωσή της και τον λόγο για τον οποίο προτείνεται η χειρουργική επέμβαση. Πριν από το χειρουργείο, είναι χρήσιμο να συζητήσει με τον Χειρουργό Μαστού:

• εάν μπορεί να διατηρηθεί ο μαστός,
• γιατί προτείνεται ογκεκτομή ή μαστεκτομή,
• εάν χρειάζεται έλεγχος των λεμφαδένων,
• εάν υπάρχει δυνατότητα άμεσης αποκατάστασης,
• ποιες χειρουργικές τεχνικές είναι κατάλληλες για τη δική της περίπτωση,
• τι να περιμένει μετά την επέμβαση.

Η σωστή ενημέρωση βοηθά τη γυναίκα να συμμετέχει ουσιαστικά στην απόφαση και να γνωρίζει τι σημαίνει κάθε επιλογή για τη θεραπεία της.

Μετά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, η γυναίκα χρειάζεται χρόνο, σωστή ενημέρωση και έναν ολοκληρωμένο θεραπευτικό σχεδιασμό. Ογκεκτομή, μαστεκτομή, ογκοπλαστική, αποκατάσταση ή νεότερες χειρουργικές προσεγγίσεις δεν είναι επιλογές που αποφασίζονται με τον ίδιο τρόπο για όλες τις ασθενείς.

Το κατάλληλο χειρουργείο είναι εκείνο που επιλέγεται με βάση τα χαρακτηριστικά της νόσου, το συνολικό θεραπευτικό πλάνο και τις ανάγκες της συγκεκριμένης γυναίκας.

Συχνές ερωτήσεις

Μετά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού πρέπει να γίνει αμέσως χειρουργείο;

Όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Για ορισμένες ασθενείς το χειρουργείο είναι το πρώτο βήμα, ενώ για άλλες μπορεί να προηγηθεί συστηματική θεραπεία. Η σειρά καθορίζεται από τα χαρακτηριστικά της νόσου και το θεραπευτικό πλάνο.

Ο καρκίνος του μαστού σημαίνει πάντα μαστεκτομή;

Όχι. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί χειρουργική διατήρησης του μαστού. Η απόφαση εξαρτάται από την έκταση και τη θέση της νόσου, την ανατομία του μαστού και άλλους ιατρικούς παράγοντες.

Μπορεί η αποκατάσταση να γίνει μαζί με τη μαστεκτομή;

Σε κατάλληλα επιλεγμένες ασθενείς, η αποκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί στο ίδιο χειρουργείο με τη μαστεκτομή. Η απόφαση λαμβάνεται πριν από την επέμβαση και σε συνδυασμό με το συνολικό ογκολογικό πλάνο.

Είναι η ρομποτική χειρουργική κατάλληλη για όλες τις ασθενείς;

Όχι. Η ρομποτική χειρουργική μαστού εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις. Η επιλογή της τεχνικής γίνεται μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση.