Με την κατάλληλη συμβουλευτική
υποστήριξη, το ζευγάρι καταφέρνει
να διατηρήσει υγιή τη σχέση του.
Ζούμε σε έναν κόσμο με επίκεντρο τα παι-
διά. Για την πλειονότητα των ανθρώπων, το
να μεγαλώνεις συνεπάγεται τη δημιουρ-
γία οικογένειας ιδιαίτερα σε χώρες όπως
η Ελλάδα, που ο θεσμός της οικογένειας
είναι ακόμα ισχυρός. Όπως χαρακτηριστικά
επισημαίνει ο Διευθυντής της Μονάδας IVF
ΜΗΤΕΡΑ, Giles Palmer, «Ως Άγγλος που
ζει στην Ελλάδα μπορώ να καταλάβω τη
διαφορά ανάμεσα στους δύο πολιτισμούς.
Στην Ελλάδα η οικογένεια είναι πολύ στενά
δεμένη και συχνά είναι αυτή που στηρίζει
το ζευγάρι τόσο οικονομικά όσο και συναισθηματικά στην
προσπάθεια απόκτησης παιδιού», αλλά παρ’ όλα αυτά δεν
είναι διακριτικοί και πολλές φορές φέρνουν σε δύσκολη
θέση με τις ερωτήσεις και τα σχόλιά τους το ζευγάρι.
Ζούμε, όμως, επίσης και ευτυχώς σε μια εποχή όπου η
τεχνολογία της επιστήμης της ιατρικής δίνει ελπίδα στα
όνειρα των ζευγαριών με προβλήματα υπογονιμότητας για
την απόκτηση παιδιού! Στην προκειμένη περίπτωση, όμως,
ποια είναι η σημασία της ψυχολογικής παρέμβασης από
ειδικό ψυχολόγο σε όλη τη διαδικασία της υποβοηθούμε-
νης αναπαραγωγής;
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι σε εξειδικευμένα κέντρα
του εξωτερικού η ψυχολογική παρέμβαση είναι υποχρεωτι-
κή πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της διαδικασίας
της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Είναι αναμενόμενο τα ζευγάρια που υποβάλλονται σε θε-
ραπεία υπογονιμότητας να βιώνουν διαδοχικούς κύκλους
ελπίδας και πένθους. Δεν είναι βέβαιο ότι η εξωσωματική
γονιμοποίηση θα επιτευχθεί από την πρώτη κιόλας προ-
σπάθεια. Η ελπίδα, λοιπόν, παρουσιάζεται στην πρώτη
φάση του κύκλου και το πένθος όταν (και αν) τελικά η
θεραπεία αποτύχει και επανέρχεται η έμμηνος ρήση. Η
συναισθηματική κατάσταση που παρουσιάζεται σε κάθε
ανεπιτυχή έκβαση ονομάζεται «μηνιαίο πένθος», διότι
βιώνεται σαν το θάνατο ενός βρέφους.
Παράλληλα, σκοπός της ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης
είναι η κατάθεση σκέψεων και συναισθημάτων και από
τους δύο συντρόφους. Είναι απαραίτητο σε κάθε στάδιο της
εξωσωματικής γονιμοποίησης να εκθέτουν οι ενδιαφερό-
μενοι τις σκέψεις, τους φόβους, αλλά και τις προσδοκίες
τους, που θα πρέπει σταδιακά να συντονιστούν με την
πραγματικότητα. Με τη συζήτηση οι ανασφάλειες και οι
αβάσιμες, υπερβολικές, καταστροφικές σκέψεις μειώνο-
νται, καθότι ο ψυχολόγος επισημαίνει τη ρεαλιστική αλή-
θεια της κατάστασης. Όλα αυτά οφείλονται κατά πολύ και
στην εξάντληση, ψυχική και σωματική, που
μπορεί να προκληθεί από τις θεραπευτικές
απαιτήσεις της υποβοηθούμενης αναπαρα-
γωγής. Με τη συμβουλευτική υποστήριξη,
όμως, το ζευγάρι καταφέρνει να διατηρή-
σει υγιή τη σχέση του, αλλά και ο καθένας
ξεχωριστά διασφαλίζει την προσωπική του
ψυχική ισορροπία.
Οι δύσκολες συγκεντρώσει ς
Το ημερολόγιό μας είναι γεμάτο από ετή-
σιους εορτασμούς, οι οποίοι έχουν ιδιαίτερο νόημα και
σημασία για εμάς (Χριστούγεννα, παραμονή Πρωτοχρο-
νιάς, Πάσχα, Απόκριες, Ημέρα της Μητέρας, Ημέρα του Πα-
τέρα). Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι πιο ζεστές
και όμορφες παιδικές αναμνήσεις πηγάζουν από αυτές
ακριβώς τις περιόδους.
Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις, που είναι αναπό-
σπαστο κομμάτι των διακοπών, μπορεί να φέρουν το
ζευγάρι αντιμέτωπο με μία επώδυνη πραγματικότητα
(συναντώντας αδέρφια και ξαδέρφια που έχουν τα δικά
τους παιδιά). Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει μία γυ-
ναίκα που αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας, «Στις
οικογενειακές συγκεντρώσεις όλοι ενδιαφέρονται για
τα αδέρφια μου που έχουν αποκτήσει παιδιά. Κανένας
δεν ενδιαφέρεται για το πώς είμαι εγώ και τα δικά μου
μελλοντικά σχέδια. Νιώθω μόνη μου και αποκομμένη
από την ευρύτερη οικογένεια».
Στη συνέχεια ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες προτάσεις
με τις οποίες η γυναίκα ή το ζευγάρι μπορεί να αντιμετωπί-
σει τις περιόδους αυτές με χιούμορ, χωρίς τα προβλήματα
υπογονιμότητας να μπαίνουν στο επίκεντρο:
•••
Να είστε επιλεκτικοί με τις προσκλήσεις που δέχεστε
για διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις. Ποιος είπε ότι εί-
στε υποχρεωμένοι να δέχεστε κάθε πρόσκληση που σας
κάνουν; Ανακαλύψτε ποιες από αυτές θα σας κάνουν να
αισθανθείτε άσχημα και απορρίψτε τις.
•••
Εάν βρίσκετε τις οικογενειακές συγκεντρώσεις επί-
πονες, μην πηγαίνετε. Φράσεις όπως «του χρόνου διπλή»
ή «πότε θα γίνεις μάνα;» μπορεί να σας προκαλέσουν
μεγάλο άγχος. Απαντήστε με χιούμορ «Είμαστε τόσο απα-
σχολημένοι με το να περνάμε καλά που όταν το αποφασί-
σουμε, θα σας ειδοποιήσουμε». Αν και τις περισσότερες
φορές λέγονται με καλή πρόθεση, το νόημά τους μπορεί
να προκαλέσει θλίψη. Οφείλετε να προστατεύετε τον
εαυτό σας. Εάν το να παρευρεθείτε σε ένα οικογενειακό
τραπέζι, γεμάτο μικρά παιδιά και μωρά, σας είναι δύσκολο
πείτε ευχαριστώ, αλλά αρνηθείτε την πρόσκληση. Όσοι
σας αγαπούν θα καταλάβουν και θα σας υποστηρίξουν.
Οφείλετε να κάνετε ό,τι είναι καλύτερο για εσάς!
•••
Να είστε προετοιμασμένοι για το τι θα απαντήσετε σε
ενδεχόμενες ερωτήσεις για το πότε θα κάνετε παιδιά. Το
να είστε επιλεκτικοί με τις προσκλήσεις που δέχεστε να
παρευρεθείτε δε σημαίνει ότι θα απομονωθείτε εντελώς
από όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις. Αρκετά ζευγάρια,
βάζοντας στο επίκεντρο της ζωής τους τα προβλήματα
γονιμότητας, απομακρύνονται από τους φίλους τους.
Ωστόσο, οφείλετε να είστε προετοιμασμένοι για ενδεχό-
Γράφει η
Δρ Ελίνα Γκίκα
Κλινική Ψυχολόγος
– Ψυχοθεραπεύτρια,
Επιστ. Συνεργάτις IVF ΜΗΤΕΡΑ
Ο ρόλος του ψυχολόγου
46
