Σπίλος χοριοειδούς: πότε χρειάζεται παρακολούθηση και πότε μπορεί να είναι μελάνωμα;

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την «ελιά» στο εσωτερικό του ματιού

Γράφει η
Μαρία Πευκιανάκη
Οφθαλμίατρος
Διευθύντρια Οφθαλμο-Ογκολογικού Κέντρου Παίδων & Ενηλίκων ΥΓΕΙΑ

Ο σπίλος χοριοειδούς είναι μια συνήθως καλοήθης μελαγχρωματική βλάβη που βρίσκεται στο εσωτερικό του ματιού. Συχνά περιγράφεται ως η αντίστοιχη «ελιά» του δέρματος, με τη διαφορά ότι δεν είναι ορατός εξωτερικά και εντοπίζεται μόνο κατά την οφθαλμολογική εξέταση.

Στους περισσότερους ανθρώπους, ο χοριοειδικός σπίλος παραμένει σταθερός και δεν προκαλεί πρόβλημα. Επειδή, όμως, ορισμένες βλάβες μπορεί να μοιάζουν με ένα πρώιμο χοριοειδικό μελάνωμα ή να εμφανίσουν μεταβολές με την πάροδο του χρόνου, είναι σημαντικό να καταγράφονται και να παρακολουθούνται με τον κατάλληλο τρόπο.

Η αναφορά ενός σπίλου σε μια οφθαλμολογική εξέταση δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος στο μάτι. Σημαίνει ότι έχει εντοπιστεί μια βλάβη η οποία πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και, όταν χρειάζεται, να συγκριθεί με προηγούμενες ή μελλοντικές απεικονίσεις.

Τι είναι ο σπίλος χοριοειδούς;

Το χοριοειδές είναι ένα αγγειοβριθές στρώμα που βρίσκεται ανάμεσα στον αμφιβληστροειδή και στον σκληρό χιτώνα, στο οπίσθιο τμήμα του ματιού. Περιέχει μελανοκύτταρα, δηλαδή κύτταρα που παράγουν μελανίνη.

Ο σπίλος του χοριοειδούς δημιουργείται από μια εντοπισμένη συγκέντρωση αυτών των μελανοκυττάρων. Μπορεί να είναι:

• σκούρος καφέ ή γκρι,

• ελαφρά μελαγχρωματικός,

• εντελώς αμελάγχρωτος,

• επίπεδος ή ελαφρώς υπερυψωμένος.

Η απουσία έντονης μελάγχρωσης δεν αποκλείει έναν σπίλο ούτε αποδεικνύει ότι μια βλάβη είναι κακοήθης. Η αξιολόγηση βασίζεται στο σύνολο των κλινικών και απεικονιστικών χαρακτηριστικών και όχι μόνο στο χρώμα.

Είναι συχνός ο σπίλος στο μάτι;

Οι χοριοειδικοί σπίλοι είναι σχετικά συχνοί, ιδιαίτερα σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα και μάτια. Οι περισσότερες βλάβες εντοπίζονται τυχαία κατά τη διάρκεια εξέτασης του βυθού, επειδή συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα.

Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει σπίλο χοριοειδούς για πολλά χρόνια χωρίς να το γνωρίζει. Συχνά η διάγνωση γίνεται όταν πραγματοποιείται βυθοσκόπηση με διαστολή της κόρης για έναν τελείως διαφορετικό λόγο.

Ο σπίλος χοριοειδούς προκαλεί συμπτώματα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι. Ένας μικρός και σταθερός σπίλος συνήθως δεν επηρεάζει την όραση και δεν προκαλεί πόνο.

Σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστούν οπτικές ενοχλήσεις όταν η βλάβη βρίσκεται κοντά στην ωχρά κηλίδα ή όταν συνυπάρχουν μεταβολές στον υπερκείμενο αμφιβληστροειδή, όπως υγρό.

Πιθανά συμπτώματα που χρειάζονται αξιολόγηση είναι:

• θόλωση ή μείωση της όρασης,

• παραμόρφωση των εικόνων,

• σκοτεινή περιοχή στο οπτικό πεδίο,

• λάμψεις ή φωτοψίες,

• νέα ή αυξανόμενα «μυγάκια».

Τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά για έναν σπίλο ή για μελάνωμα. Μπορούν να προκληθούν από πολλές άλλες, συχνότερες οφθαλμολογικές παθήσεις. Δεν πρέπει, επομένως, να οδηγούν σε αυτοδιάγνωση, αλλά σε ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.

Σπίλος χοριοειδούς ή μελάνωμα;

Αυτό είναι το σημαντικότερο ερώτημα όταν εντοπίζεται μια μελαγχρωματική βλάβη στο εσωτερικό του ματιού.

Ο σπίλος χοριοειδούς είναι καλοήθης βλάβη. Το χοριοειδικό μελάνωμα είναι κακοήθης όγκος, ο οποίος χρειάζεται έγκαιρη και εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

Σε πολλές περιπτώσεις η διάκριση είναι σαφής από την πρώτη εξέταση. Ένας τυπικός σπίλος μπορεί να είναι επίπεδος, να έχει σαφή όρια και να παρουσιάζει ενδείξεις μακροχρόνιας σταθερότητας, όπως δρύζες ή μεταβολές του μελάγχρου επιθηλίου στην επιφάνειά του.

Υπάρχουν, ωστόσο, μικρές ή αμφίβολες μελανοκυτταρικές βλάβες που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν με βεβαιότητα μόνο από μία στιγμιαία εικόνα. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται πολυτροπική απεικόνιση και οργανωμένη παρακολούθηση, ώστε να διαπιστωθεί αν η βλάβη παραμένει σταθερή ή παρουσιάζει πραγματική αύξηση.

Πόσο πιθανό είναι ένας σπίλος να εξελιχθεί σε μελάνωμα;

Ο κίνδυνος εξαλλαγής ενός τυπικού χοριοειδικού σπίλου θεωρείται χαμηλός. Μια ευρέως χρησιμοποιούμενη πληθυσμιακή εκτίμηση υπολόγισε περίπου μία περίπτωση κακοήθους μετατροπής ανά 8.845 σπίλους ετησίως, υπό την παραδοχή ότι όλα τα χοριοειδικά μελανώματα προέρχονται από προϋπάρχοντες σπίλους.

Ο αριθμός αυτός δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προβλέψει τον ατομικό κίνδυνο ενός συγκεκριμένου ασθενούς. Η εκτίμηση εξαρτάται από:

• το πάχος και τη διάμετρο της βλάβης,

• την παρουσία ή απουσία ύποπτων χαρακτηριστικών,

• την ηλικία και το οφθαλμολογικό ιστορικό,

• την ποιότητα και πληρότητα της απεικόνισης,

• την τεκμηριωμένη μεταβολή της βλάβης στον χρόνο.

Επομένως, δεν παρακολουθούνται όλοι οι σπίλοι με την ίδια συχνότητα.

Ποια χαρακτηριστικά θεωρούνται ύποπτα;

Οι οφθαλμίατροι χρησιμοποιούν συνδυασμούς κλινικών και απεικονιστικών ευρημάτων για να αναγνωρίζουν βλάβες που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση ή αξιολόγηση από οφθαλμίατρο με εξειδίκευση στην οφθαλμική ογκολογία.

Στα σημαντικότερα χαρακτηριστικά περιλαμβάνονται:

Αυξημένο πάχος

Μια βλάβη με πάχος μεγαλύτερο από το αναμενόμενο για έναν τυπικό σπίλο χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση με οφθαλμικό υπερηχογράφημα.

Υποαμφιβληστροειδικό υγρό

Η παρουσία υγρού πάνω ή γύρω από τη βλάβη μπορεί να εντοπιστεί με OCT και αποτελεί εύρημα που συνεκτιμάται μαζί με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά.

Οπτικά συμπτώματα

Η ανεξήγητη μείωση της όρασης ή άλλα συμπτώματα που σχετίζονται ανατομικά με τη βλάβη χρειάζονται διερεύνηση.

Πορτοκαλόχρωμη χρωστική

Η παρουσία λιποφουσκίνης στην επιφάνεια της βλάβης μπορεί να εμφανίζεται ως πορτοκαλόχρωμη χρωστική και να αναδεικνύεται καλύτερα με αυτοφθορισμό.

Εσωτερική ακουστική κοιλότητα

Ορισμένα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά, όπως η σχετικά χαμηλή εσωτερική ανακλαστικότητα ή η ακουστική κοιλότητα, μπορεί να αυξήσουν την υποψία.

Μεγαλύτερη διάμετρος

Η μεγάλη βασική διάμετρος της βλάβης αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη.

Τα ευρήματα αυτά είναι γνωστά διεθνώς μέσα από συστήματα κλινικής αξιολόγησης, όπως το TFSOM-DIM. Δεν αποτελούν, όμως, από μόνα τους διάγνωση μελανώματος. Η ορθή ερμηνεία απαιτεί εμπειρία και συνδυασμό διαφορετικών εξετάσεων. Μελέτες έχουν επίσης επισημάνει ότι τα συστήματα πρόβλεψης μπορεί να υπερεκτιμήσουν τον κίνδυνο σε ορισμένες αμφίβολες βλάβες, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της εξατομικευμένης εξειδικευμένης αξιολόγησης.

Ποια χαρακτηριστικά υποδηλώνουν χρόνια σταθερότητα;

Ορισμένα ευρήματα συνηγορούν υπέρ μιας μακροχρόνιας, καλοήθους βλάβης. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται:

• δρύζες στην επιφάνεια του σπίλου,

• ατροφικές μεταβολές του υπερκείμενου αμφιβληστροειδούς,

• αλλοιώσεις του μελάγχρου επιθηλίου,

• περιφερικός αποχρωματισμένος δακτύλιος ή «halo»,

• απουσία αύξησης σε διαδοχικές φωτογραφίες.

Τα ευρήματα αυτά αξιολογούνται πάντοτε στο συνολικό κλινικό πλαίσιο. Η παρουσία τους δεν αναιρεί την ανάγκη παρακολούθησης όταν συνυπάρχουν άλλα ύποπτα χαρακτηριστικά.

Πώς γίνεται η διάγνωση του σπίλου χοριοειδούς;

Η διάγνωση βασίζεται αρχικά στην εξέταση του βυθού μετά από διαστολή της κόρης. Για την ακριβή καταγραφή της βλάβης μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμός εξετάσεων.

Βυθοσκόπηση με διαστολή της κόρης

Ο οφθαλμίατρος εξετάζει τη θέση, το χρώμα, το σχήμα, τα όρια και την επιφάνεια της βλάβης.

Η διαστολή είναι απαραίτητη για την ολοκληρωμένη εξέταση του αμφιβληστροειδούς και του χοριοειδούς, ιδιαίτερα όταν η βλάβη βρίσκεται στην περιφέρεια.

Έγχρωμη φωτογράφιση βυθού

Η φωτογραφία δημιουργεί ένα αντικειμενικό σημείο αναφοράς. Επιτρέπει τη σύγκριση του σπίλου σε διαφορετικές ημερομηνίες και βοηθά να διαπιστωθεί αν υπάρχει πραγματική μεταβολή του μεγέθους ή της μορφολογίας του.

Σε περιφερικές βλάβες μπορεί να χρησιμοποιηθεί απεικόνιση ευρέος ή υπερευρέος πεδίου.

Οπτική τομογραφία συνοχής – OCT

Το OCT παρέχει λεπτομερείς τομές του αμφιβληστροειδούς και της επιφάνειας της χοριοειδικής βλάβης.

Μπορεί να αναδείξει:

• υποαμφιβληστροειδικό υγρό,

• μεταβολές των φωτοϋποδοχέων,

• αλλοιώσεις του μελάγχρου επιθηλίου,

• οίδημα ή ατροφία του αμφιβληστροειδούς.

Το OCT αυξημένου βάθους μπορεί να προσφέρει πρόσθετες πληροφορίες για μικρές βλάβες, αν και η δυνατότητα πλήρους απεικόνισης εξαρτάται από τη θέση και το πάχος τους.

Οφθαλμικό υπερηχογράφημα

Το υπερηχογράφημα χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του πάχους και των διαστάσεων της βλάβης, καθώς και για την αξιολόγηση των εσωτερικών ακουστικών χαρακτηριστικών της.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν η βλάβη είναι υπερυψωμένη ή δεν μπορεί να αξιολογηθεί πλήρως με το OCT.

Αυτοφθορισμός

Ο αυτοφθορισμός βοηθά στην ανίχνευση λιποφουσκίνης και στην καταγραφή μεταβολών του μελάγχρου επιθηλίου γύρω από τη βλάβη.

Αγγειογραφικές εξετάσεις

Η φλουοροαγγειογραφία ή η αγγειογραφία με ινδοκυανίνη δεν είναι απαραίτητες για κάθε σπίλο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν χρειάζεται διαφορική διάγνωση από άλλους χοριοειδικούς όγκους ή αγγειακές βλάβες.

Η πολυτροπική απεικόνιση επιτρέπει την αξιολόγηση διαφορετικών ιδιοτήτων της ίδιας βλάβης και είναι πιο αξιόπιστη από την απομονωμένη χρήση μίας μόνο εξέτασης.

Χρειάζεται βιοψία;

Συνήθως όχι.

Οι περισσότεροι σπίλοι χοριοειδούς μπορούν να διαγνωστούν και να παρακολουθηθούν με την κλινική εξέταση και τις μη επεμβατικές απεικονιστικές μεθόδους.

Η βιοψία δεν πραγματοποιείται ως εξέταση ρουτίνας για έναν τυπικό σπίλο. Μπορεί να εξεταστεί μόνο σε ιδιαίτερα επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει σημαντική διαγνωστική αβεβαιότητα και το αποτέλεσμα αναμένεται να επηρεάσει ουσιαστικά τη θεραπευτική απόφαση.

Κάθε πότε πρέπει να παρακολουθείται ο σπίλος;

Δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρόγραμμα κατάλληλο για όλους.

Η συχνότητα παρακολούθησης καθορίζεται με βάση:

• την αρχική εικόνα της βλάβης,

• το μέγεθος και το πάχος της,

• την παρουσία ύποπτων χαρακτηριστικών,

• την ύπαρξη παλαιότερων φωτογραφιών,

• τη θέση της σε σχέση με την ωχρά κηλίδα και το οπτικό νεύρο,

• τα συμπτώματα του ασθενούς.

Ένας μικρός σπίλος χωρίς ύποπτα χαρακτηριστικά μπορεί να παρακολουθείται σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Μια αμφίβολη ή πρόσφατα εντοπισμένη βλάβη μπορεί να χρειάζεται επανεξέταση νωρίτερα, ώστε να τεκμηριωθεί η σταθερότητά της.

Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται διαδοχικοί έλεγχοι για τουλάχιστον ένα έως δύο χρόνια προκειμένου να αξιολογηθεί αξιόπιστα η συμπεριφορά της βλάβης. Ακόμη και μετά την επιβεβαίωση της σταθερότητας, μπορεί να συστήνεται μακροχρόνια περιοδική παρακολούθηση.

Ο θεράπων ιατρός πρέπει να ορίζει εξατομικευμένα την ημερομηνία της επόμενης εξέτασης. Ο ασθενής δεν πρέπει να αποφασίζει μόνος του ότι ένας σπίλος δεν χρειάζεται πλέον έλεγχο επειδή παρέμεινε σταθερός σε μία ή δύο επισκέψεις.

Μπορεί ένας σπίλος να μεγαλώσει χωρίς να είναι μελάνωμα;

Μικρή και αργή μεταβολή μπορεί να παρατηρηθεί σε ορισμένους σπίλους, ιδιαίτερα σε νεότερα άτομα. Συνεπώς, η ανάπτυξη δεν ερμηνεύεται μηχανιστικά και δεν σημαίνει αυτόματα κακοήθη εξαλλαγή.

Από την άλλη πλευρά, η τεκμηριωμένη αύξηση μιας αμφίβολης βλάβης αποτελεί σημαντικό εύρημα και πρέπει να αξιολογείται από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο.

Η ταχύτητα της μεταβολής, το αρχικό μέγεθος και τα συνοδά απεικονιστικά χαρακτηριστικά είναι απαραίτητα για τη σωστή ερμηνεία. Η σύγκριση πρέπει να γίνεται με εικόνες παρόμοιας τεχνικής και ποιότητας, ώστε να αποφεύγονται ψευδείς εντυπώσεις αύξησης.

Χρειάζεται θεραπεία ο σπίλος χοριοειδούς;

Ένας τυπικός, καλοήθης σπίλος δεν χρειάζεται θεραπεία. Χρειάζεται σωστή καταγραφή και παρακολούθηση.

Η άσκοπη θεραπεία μιας καλοήθους βλάβης μπορεί να εκθέσει το μάτι σε κινδύνους χωρίς ιατρικό όφελος. Αντίστοιχα, η καθυστέρηση της θεραπείας ενός πραγματικού πρώιμου μελανώματος μπορεί να επηρεάσει την τοπική αντιμετώπιση και την πρόγνωση.

Για τον λόγο αυτό, ο βασικός στόχος δεν είναι να αντιμετωπιστεί κάθε σπίλος, αλλά να αναγνωριστούν με ακρίβεια οι βλάβες που είναι πραγματικά ύποπτες.

Εάν διαπιστωθεί ότι η βλάβη είναι χοριοειδικό μελάνωμα, οι διαθέσιμες θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν βραχυθεραπεία με ραδιενεργή πλάκα, ακτινοθεραπεία με πρωτόνια, στερεοτακτική ακτινοχειρουργική ή άλλη προσέγγιση, ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όγκου.

Πότε χρειάζεται δεύτερη γνώμη;

Εξειδικευμένη δεύτερη γνώμη μπορεί να είναι χρήσιμη όταν:

• η διάγνωση αναφέρεται ως «ύποπτος σπίλος»,

• δεν είναι σαφές αν πρόκειται για σπίλο ή μικρό μελάνωμα,

• έχει καταγραφεί πιθανή αύξηση της βλάβης,

• υπάρχει υποαμφιβληστροειδικό υγρό ή πορτοκαλόχρωμη χρωστική,

• η βλάβη είναι υπερυψωμένη ή έχει μεγάλο μέγεθος,

• δεν έχει πραγματοποιηθεί ολοκληρωμένη πολυτροπική απεικόνιση,

• έχουν δοθεί διαφορετικές ιατρικές γνωματεύσεις,

• προτείνεται θεραπεία και ο ασθενής θέλει επιβεβαίωση της διάγνωσης,

• δεν υπάρχει σαφές πρόγραμμα παρακολούθησης.

Η δεύτερη γνώμη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αρχική εκτίμηση ήταν λανθασμένη. Μπορεί να επιβεβαιώσει ότι ένας σπίλος είναι καλοήθης και να προσφέρει στον ασθενή ένα σαφές και τεκμηριωμένο πλάνο ελέγχου.

Τι πρέπει να φέρει ο ασθενής στην εξέταση;

Όταν υπάρχει προηγούμενη διάγνωση σπίλου χοριοειδούς, είναι σημαντικό να προσκομίζονται:

• προηγούμενες φωτογραφίες βυθού,

• παλαιότερες εξετάσεις OCT,

• υπερηχογραφήματα και μετρήσεις,

• απεικονίσεις αυτοφθορισμού,

• προηγούμενες ιατρικές γνωματεύσεις,

• η ημερομηνία κατά την οποία εντοπίστηκε για πρώτη φορά η βλάβη.

Οι παλαιότερες εξετάσεις μπορεί να είναι καθοριστικές. Μια βλάβη που φαίνεται αμφίβολη σε μία μόνο εικόνα μπορεί να αποδειχθεί σταθερή όταν συγκριθεί με φωτογραφία πολλών ετών πριν.

Γιατί έχει σημασία η αξιολόγηση σε εξειδικευμένο κέντρο;

Η διάκριση ανάμεσα σε έναν σπίλο, μια αμφίβολη μελανοκυτταρική βλάβη και ένα μικρό χοριοειδικό μελάνωμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της οφθαλμικής ογκολογίας.

Η σωστή αξιολόγηση απαιτεί:

• εμπειρία σε καλοήθεις και κακοήθεις οφθαλμικούς όγκους,

• Εξιδικευμενη οφθαλμολογική εξέταση απο οφθαλμιατρο εξιδικευμενο στην οφθαλμικη ογκολογια

• εξειδικευμένη πολυτροπική απεικόνιση,

• ακριβείς και επαναλήψιμες μετρήσεις,

• δυνατότητα σύγκρισης της βλάβης στον χρόνο,

• εξατομικευμένο πρόγραμμα παρακολούθησης.

Το Οφθαλμο-Ογκολογικό Κέντρο Παίδων & Ενηλίκων του νοσοκομειου ΥΓΕΙΑ  ειδικεύεται στην αξιολόγηση, διάγνωση και αντιμετώπιση καλοήθων και κακοήθων οφθαλμικών όγκων σε παιδιά και ενήλικες. Στο Κέντρο πραγματοποιείται εξειδικευμένη απεικόνιση και, όταν χρειάζεται, πολυεπιστημονική αξιολόγηση των περιστατικών.

Συχνές ερωτήσεις για τον σπίλο χοριοειδούς

Είναι ο σπίλος χοριοειδούς καρκίνος;

Όχι. Ο σπίλος χοριοειδούς είναι καλοήθης μελανοκυτταρική βλάβη. Χρειάζεται, όμως, αξιολόγηση ώστε να επιβεβαιωθεί ότι δεν πρόκειται για αμφίβολη βλάβη ή πρώιμο μελάνωμα.

Μπορώ να δω μόνος μου τον σπίλο στο μάτι;

Όχι. Ο χοριοειδικός σπίλος βρίσκεται στο εσωτερικό του ματιού και δεν είναι ορατός στον καθρέφτη. Εντοπίζεται με βυθοσκόπηση και εξειδικευμένη απεικόνιση.

Είναι το ίδιο με μια καφέ κηλίδα στην ίριδα;

Όχι. Η ίριδα είναι το χρωματιστό τμήμα που φαίνεται στο μπροστινό μέρος του ματιού. Ο σπίλος χοριοειδούς βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού, κάτω από τον αμφιβληστροειδή.

Μια ορατή καφέ κηλίδα στην ίριδα ή στον επιπεφυκότα χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση.

Πρέπει να αφαιρεθεί;

Συνήθως όχι. Ένας καλοήθης και σταθερός σπίλος δεν αφαιρείται. Παρακολουθείται με κλινική εξέταση και απεικόνιση.

Μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρασης;

Οι περισσότεροι σπίλοι δεν επηρεάζουν την όραση. Προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν σπανιότερα, ανάλογα με τη θέση της βλάβης ή αν υπάρχει υγρό και διαταραχή του υπερκείμενου αμφιβληστροειδούς.

Κάθε πότε χρειάζεται εξέταση;

Η συχνότητα καθορίζεται εξατομικευμένα. Μια νέα ή αμφίβολη βλάβη μπορεί να χρειάζεται συντομότερο επανέλεγχο, ενώ ένας επί χρόνια σταθερός σπίλος χωρίς ύποπτα χαρακτηριστικά μπορεί να εξετάζεται σε μεγαλύτερα διαστήματα.

Τι σημαίνει «ύποπτος σπίλος»;

Σημαίνει ότι η βλάβη εμφανίζει ένα ή περισσότερα χαρακτηριστικά που δεν επιτρέπουν να χαρακτηριστεί αμέσως ως τυπικός καλοήθης σπίλος. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει μελάνωμα.

Μπορεί η απλή φωτογραφία να δείξει αν είναι μελάνωμα;

Η φωτογράφιση είναι πολύ σημαντική για την καταγραφή και τη σύγκριση, αλλά συνήθως δεν αρκεί μόνη της. Συχνά χρειάζεται συνδυασμός φωτογράφησης, OCT, υπερηχογραφήματος και αυτοφθορισμού.

Πότε πρέπει να ζητήσετε άμεσα αξιολόγηση;

Χρειάζεται έγκαιρη οφθαλμολογική εξέταση όταν:

• έχει εντοπιστεί πρόσφατα μια χοριοειδική βλάβη χωρίς σαφή διάγνωση,

• υπάρχει καταγεγραμμένη αύξηση του μεγέθους της,

• έχει εμφανιστεί νέα μείωση ή παραμόρφωση της όρασης,

• αναφέρεται υποαμφιβληστροειδικό υγρό,

• η γνωμάτευση περιλαμβάνει τους όρους «ύποπτος σπίλος», «μελανοκυτταρικός όγκος» ή «πιθανό μελάνωμα»,

• δεν έχει οριστεί συγκεκριμένο πρόγραμμα επανεξέτασης.

Η άμεση αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι θα χρειαστεί θεραπεία. Στόχος είναι να τεθεί σωστή διάγνωση και να αποφευχθούν τόσο η αδικαιολόγητη ανησυχία όσο και η καθυστέρηση σε μια βλάβη που χρειάζεται αντιμετώπιση.

Το βασικό μήνυμα

Ο σπίλος χοριοειδούς είναι στις περισσότερες περιπτώσεις μια καλοήθης και σταθερή βλάβη. Δεν πρέπει να ταυτίζεται αυτόματα με το χοριοειδικό μελάνωμα ούτε να αποτελεί αιτία πανικού.

Η σωστή προσέγγιση περιλαμβάνει:

• επιβεβαίωση της διάγνωσης,

• αρχική καταγραφή με κατάλληλη απεικόνιση,

• αξιολόγηση των πιθανών ύποπτων χαρακτηριστικών,

• σύγκριση με προηγούμενες εξετάσεις,

• εξατομικευμένο πρόγραμμα παρακολούθησης.

Όταν υπάρχει αμφιβολία, η αξιολόγηση από οφθαλμίατρο με εξειδίκευση στην οφθαλμική ογκολογία μπορεί να διακρίνει έναν καλοήθη σπίλο από μια βλάβη που χρειάζεται στενότερο έλεγχο ή θεραπεία.

Για αξιολόγηση σπίλου χοριοειδούς, διερεύνηση ύποπτης ενδοφθάλμιας βλάβης ή δεύτερη γνώμη, οι ασθενείς μπορούν να απευθύνονται στο Οφθαλμο-Ογκολογικό Κέντρο Παίδων & Ενηλίκων του ΥΓΕΙΑ.

Σημείωση

Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την οφθαλμολογική εξέταση, την ιατρική διάγνωση ή την εξατομικευμένη συμβουλή του θεράποντος ιατρού.