Σύγχρονες Τεχνικές Διατήρησης και Αποκατάστασης Γόνατος και Ώμου

Γράφει ο
Παναγιώτης Κοντοβαζαινίτης
Ορθοπαιδικός
Διευθυντής Ι’ Ορθοπαιδικής Κλινικής Αθλητικών Κακώσεων & Αρθροπλαστικών Γόνατος και Ισχίου (MIS) ΥΓΕΙΑ

Με τον όρο ‘’Save the Meniscus’’, εννοούμε την διατήρηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου τμήματος μηνίσκου και όπου είναι δυνατόν τη συρραφή του. Αυτό εξαρτάται από την εντόπιση και το είδος της ρήξης, τις συνοδές βλάβες αλλά και από παράγοντες, όπως η ηλικία, το βάρος και οι δραστηριότητες του ασθενή.

Μερική Μηνισκεκτομή: Όταν η ρήξη εντοπίζεται ανατομικά στην κεντρική περιοχή (τμήμα με πτωχή αιμάτωση), ο χειρουργός αφαιρεί μόνο το σπασμένο τμήμα.

Συρραφή του Μηνίσκου: Σε νέους ασθενείς, όταν η ρήξη εντοπίζεται στην περιφέρεια του μηνίσκου (τμήμα με καλή αιμάτωση) δύναται να συρραφεί το ραγέν τμήμα, ώστε ο μηνίσκος να διασωθεί. Νεότερα δεδομένα αφορούν τις βλάβες που αφορούν τη «ρίζα» του μηνίσκου (Root Lesions) ή την περιοχή επαφής οπισθίου κέρατος με τον θύλακο (Ramp lesions), οι οποίες πρέπει να αναζητούνται και να επιδιορθώνονται.

Βλάβες “Ramp”: Αφορούν βλάβες που μπορεί να μην είναι εμφανείς στην μαγνητική τομογραφία, αλλά απαιτούν επιδιόρθωση γιατί προκαλούν αστάθεια στο μηνίσκο με εμφάνιση ενοχλητικών συμπτωμάτων στο γόνατο, όπως χωλότητα ή πόνο.

Βλάβες “Root”: Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι αν οι βλάβες αυτές δεν αποκατασταθούν, παύει να υφίσταται η προστατευτική ικανότητα του μηνίσκου, κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση πρώιμης εκφύλισης και τελικά αρθρίτιδας. Η θεραπεία τους είναι η επανακαθήλωση της αποσπασμένης «ρίζας» στη θέση της.

Πρόσθιος Χιαστός: Ο πρόσθιος χιαστός είναι ο πιο σημαντικός σύνδεσμος στο γόνατο και ο βασικός σταθεροποιητής σε προσθιοπίσθιες και στροφικές κινήσεις. Αν η ρήξη δεν αντιμετωπιστεί, συνοδεύεται από χρόνια αστάθεια της άρθρωσης και μπορεί να προκληθούν τραυματισμοί στις υπόλοιπες δομές του γόνατος π.χ. ρήξη μηνίσκου, βλάβες των χόνδρων και τελικά πρώιμη φθορά της άρθρωσης (εκφύλιση).

Η νέα τεχνική All-Inside αποτελεί μια τεχνική μικρής επεμβατικότητας με σημαντικά πλεονεκτήματα όπως:

• Λιγότερο παρεμβατική μέθοδος γιατί χρησιμοποιείται ένας μόνο τένοντας για τη δημιουργία επαρκούς σε διάμετρο μοσχεύματος, συνήθως 8.5-9mm.
• Δημιουργία μικρότερης έκτασης τούνελ στην κνήμη με παραμονή περισσότερου οστού στη θέση του, άρα ταχύτερη και πιο ισχυρή ενσωμάτωση του μοσχεύματος στη κνήμη.
• Σε περίπτωση μελλοντικού χειρουργείου, δεν χρειάζεται να παρακαμφθούν τα ευμεγέθη οστικά τούνελ των παραδοσιακών τεχνικών.
• Σε περίπτωση επέμβασης σε σκελετικά ανώριμους ασθενείς – παιδιά, δεν επηρεάζεται ο αυξητικός χόνδρος.

Ώμος:

• Σε μη επιδιορθώσιμες ρήξεις του τενοντίου πετάλου, μπορεί να γίνει ανακατασκευή του άνω αρθρικού θυλάκου με χρήση μοσχεύματος από τον ίδιο τον ασθενή ή να τοποθετηθεί ο υπακρωμιακός αποστάτης (balloon space) ή να γίνει τενοντομεταφορά
• σε πολλαπλά εξαρθρήματα ώμου λαμβάνει χώρα η τοποθέτηση αυτόλογου οστικού μοσχεύματος (τεχνική bone block) από το λαγόνιο οστό
• στις χρόνιες ρήξεις τενοντίου πετάλου γίνεται ενίσχυση της συρραφής με τη χρήση α) βλαστοκυττάρων ή πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRP) ή β) αυτόλογων τενόντιων μοσχευμάτων, όπως του τένοντα της μακράς κεφαλής του δικέφαλου, με σκοπό την ενίσχυση της επούλωσης και τη βελτίωση του αποτελέσματος.

Οι εξελίξεις στην αρθροσκόπηση αφορούν και τα υλικά. Χρησιμοποιούνται νέα υλικά «χαμηλού προφίλ», ανθεκτικά, όπως οι άγκυρες τύπου «all suture», μικρότερης δια- μέτρου των συμβατικών, πολύ ισχυρές και αποτελούμενες μόνο από ράμματα και όχι από μέταλλο. Επίσης, νέα αρθροσκοπικά εργαλεία πολλαπλών χρήσεων και μεγεθών, όπως και μικρής διαμέτρου κάμερες (Nanoscope).