Παιδιατρική Ακτινολογία

Ακτινολογία Παίδων

1. Το παιδί σας θα υποβληθεί σε Αξονική Τομογραφία

Η Αξονική Τομογραφία χρησιμοποιεί την ιοντίζουσα ακτινοβολία και με τη βοήθεια υπολογιστών απεικονίζει τα διαφορετικά τμήματα του σώματος του παιδιού. Ο Αξονικός Τομογράφος είναι ένα μηχάνημα σε σχήμα στεφανιού με μία κεντρική μεγάλη τρύπα δια μέσω της οποίας ένα ειδικό κρεβάτι μετακινείται μέσα-έξω. Με τους σύγχρονους πολυτομικούς (multislice) αξονικούς τομογράφους η κάθε εξέταση διαρκεί από λίγα δευτερόλεπτα μέχρι λίγα λεπτά, ώστε συχνά να αποφεύγεται η ανάγκη για αναισθησία. Λόγω της ακτινοβολίας δίνεται περισσότερη προσοχή ώστε να μην επιβαρύνονται τα παιδιά: χρησιμοποιούνται πρωτόκολλα χαμηλής δόσης, περιορίζεται η περιοχή που εξετάζεται με βάση το κλινικό ερώτημα και εφαρμόζεται η εξέταση όταν θεωρείται απολύτως απαραίτητη, πχ στο θώρακα για τη μελέτη των πνευμόνων, στα οστά σε περίπτωση κακώσεων.

Γιατί το παιδί μου να χρειάζεται Αξονική Τομογραφία;
Το παιδί σας μπορεί να χρειάζεται Αξονική Τομογραφία προκειμένου να διερευνηθεί με λεπτομέρεια μια περιοχή του σώματος και να καθοριστεί η μέθοδος αντιμετώπισης.

Τι περιλαμβάνει η εξέταση;
Είστε ευπρόσδεκτοι να μείνετε στην αίθουσα του Αξονικού Τομογράφου με το παιδί σας κατά τη διάρκεια της εξέτασης εφόσον η εξέταση δεν γίνεται με καταστολή, αλλά θα χρειαστεί να φορέσετε μία ποδιά από μόλυβδο, η οποία θα σας δοθεί από τον τεχνολόγο που θα πραγματοποιήσει την εξέταση και θα σας προστατέψει από την ακτινοβολία. Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, θα πρέπει να ενημερώσετε το προσωπικό του Αξονικού Τομογράφου πριν την εξέταση και η είσοδος στο χώρο κατά τη διάρκεια της εξέτασης δεν θα σας επιτραπεί. Η ίδια ερώτηση θα γίνει και σε κορίτσια αναπαραγωγικής ηλικίας για νομικούς λόγους, χωρίς πρόθεση να έρθει η εξεταζόμενη ή οι κηδεμόνες της σε δύσκολη θέση.

Το παιδί θα ξαπλώσει στο κρεβάτι του Αξονικού Τομογράφου και θα τοποθετηθεί στη σωστή θέση από τον υπεύθυνο τεχνολόγο, ο οποίος στη συνέχεια θα φύγει από το χώρο και θα εισέλθει στο δωμάτιο ελέγχου και λειτουργίας του Αξονικού Τομογράφου. Για τη διενέργεια της εξέτασης το εξεταστικό τραπέζι θα μετακινηθεί ώστε να φτάσει στο μέσο του τομογράφου. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, που είναι συνήθως ελάχιστα λεπτά, το μηχάνημα κάνει έναν ήχο προκειμένου να πάρει τις εικόνες. Ο τεχνολόγος έχει δυνατότητα επικοινωνίας με εσάς και το παιδί μέσω συστήματος ενδοεπικοινωνίας – μικροφώνου. Συχνά την εξέταση παρακολουθούν γιατροί ακτινολόγοι οι οποίοι επιμελούνται της εξέτασης και θα κάνουν τη γνωμάτευση. Μόλις τελειώσει η εξέταση ο τεχνολόγος θα τραβήξει το εξεταστικό κρεβάτι ώστε το παιδί να σηκωθεί.

Υπάρχουν κίνδυνοι;
Για λόγους προστασίας από την ακτινοβολία, οι αξονικές τομογραφίες στα παιδιά πραγματοποιούνται μόνο εάν το όφελος υπερνικά τους πιθανούς κινδύνους. Πάντα στα παιδιά η δόση ακτινοβολίας επιχειρείται να είναι η ελάχιστη δυνατή προκειμένου η ποιότητα των εικόνων να είναι ικανοποιητική.
Το παιδί σας θα πρέπει να παραμείνει ακίνητο κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Σε μη συνεργάσιμα ή μικρής ηλικίας παιδιά προτείνουμε χορήγηση ήπιας αναισθησίας (καταστολής) προκειμένου να παραμείνουν ακίνητα. Η χορήγηση του αναισθητικού φαρμάκου γίνεται από ένα μικρό καθετήρα που τοποθετείται σε μία φλέβα στο χέρι του παιδιού με την επίβλεψη παιδοαναισθησιολόγου.
Σε κάποιες από τις αξονικές τομογραφίες χρειάζεται να χορηγηθεί από τη φλέβα ένα υγρό που ονομάζεται σκιαγραφικό και βοηθάει στην καλύτερη μελέτη κάποιων περιοχών. Το φάρμακο αυτό αποφεύγεται σε παιδιά με διαταραγμένη νεφρική λειτουργία ή με αλλεργίες στο ιώδιο.

Προετοιμασία πριν την εξέταση
Θα λάβετε συγκεκριμένες οδηγίες, αν χρειάζεται, από τη γραμματεία του Τμήματος κατά την επιβεβαίωση του ραντεβού για την εξέταση. Αν το παιδί πρόκειται να υποβληθεί σε αναισθησία θα σας δοθούν ειδικές οδηγίες από τον παιδοαναισθησιολόγο, τις οποίες θα πρέπει να ακολουθήσετε προκειμένου να πραγματοποιηθεί η εξέταση στην ώρα της.

Ύπνος την παραμονή
Την παραμονή της εξέτασης είναι καλό να μειώσετε τις ώρες ύπνου του παιδιού, πχ. να κοιμηθεί 2 ώρες αργότερα από τη συνήθη ώρα και να ξυπνήσει 1 ώρα νωρίτερα.

Νηστεία
Όλα τα παιδιά που υποβάλλονται σε καταστολή θα πρέπει να έχουν τελευταίο γεύμα ή ποτό (γάλα) τουλάχιστον 4-5 ώρες πριν την εξέταση και νερό μέχρι 2 ώρες πριν και πάντα με βάση τις συγκεκριμένες οδηγίες του παιδοαναισθησιολόγου. Στο παιδί δεν πρέπει να δοθεί τίποτα τις τελευταίες 2 ώρες πριν την εξέταση. Είναι σημαντική η τήρηση των οδηγιών αλλιώς η εξέταση θα αναβληθεί.
Πριν την εξέταση θα σας δοθεί το έντυπο συγκατάθεσης, με το οποίο θα συμφωνήσετε και θα παραχωρήσετε την άδεια για να διενεργηθεί η εξέταση. Για τα μικρότερα παιδιά υπάρχει στο Τμήμα παιχνίδι-εξομοιωτής του Τομογράφου, με το οποίο μπορούν να καταλάβουν πώς «βγαίνουν οι φωτογραφίες και τι ακριβώς θέλουν να δουν οι γιατροί» και να πραγματοποιήσουν τα ίδια εξετάσεις σε ειδικές κούκλες.

Τι συμβαίνει μετά την εξέταση;
Αν η εξέταση έγινε χωρίς αναισθησία θα μπορέσετε να φύγετε αμέσως μετά και να παραλάβετε τη γραπτή απάντηση της εξέτασης την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Αν η εξέταση έγινε με αναισθησία θα περιμένετε με το παιδί σε ένα δωμάτιο για 20΄- 30΄ μέχρι να ξυπνήσει τελείως και ο παιδοαναισθησιολόγος που το παρακολουθεί σας δώσει την άδεια να φύγετε.
Υπάρχει πιθανότητα το παιδί που έχει υποβληθεί σε καταστολή να αισθανθεί ναυτία κατά τις επόμενες 24 ώρες. Σε αυτή την περίπτωση περιορίστε τη λήψη φαγητού και υγρών μέχρι το παιδί να αισθανθεί καλύτερα. Επίσης είναι δυνατό το παιδί να αισθάνεται υποτονικό μετά την καταστολή και για τις επόμενες 24 ώρες, οπότε περιορίστε τις δραστηριότητες που απαιτούν δεξιότητα χειρισμού, όπως ποδήλατο. Ωστόσο μην ανησυχήσετε αν το παιδί εμφανίσει υπνηλία μετά την καταστολή ή ευερεθιστότητα, απλώς παρακολουθήστε το μέχρι να επανέλθει πλήρως.

Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με το Τμήμα Αξονικού – Μαγνητικού Τομογράφου αν έχετε ερωτήσεις ή απορίες.

2. Το παιδί σας θα υποβληθεί σε Μαγνητική Τομογραφία

Ο Μαγνητικός Τομογράφος χρησιμοποιεί ένα μαγνητικό πεδίο και όχι ιοντίζουσα ακτινοβολία προκειμένου να απεικονίσει το σώμα του παιδιού. Αποτελεί ιδανική μέθοδο απεικόνισης για τον εγκέφαλο, τη σπονδυλική στήλη, την κοιλιά και τις αρθρώσεις.

Στο Τμήμα Μαγνητικού Τομογράφου του «ΜΗΤΕΡΑ» υπάρχει ιδιαίτερα φιλικό και ευχάριστο περιβάλλον προς τους μικρούς εξεταζόμενους και τους συνοδούς τους. Για παιδιά οριακής ηλικίας (4-7 ετών) και προκειμένου να αποφευχθεί η αναισθησία υπάρχει παιχνίδι – εξομοιωτής του Μαγνητικού Τομογράφου: τα παιδιά πραγματοποιούν τις δικές τους μαγνητικές τομογραφίες σε ειδικές κούκλες ενώ παρακολουθούν σε οθόνη την αντίστοιχη για κάθε κούκλα ιστορία που τους εξηγεί πώς οι κούκλες έκατσαν ακίνητες και έβγαλαν καλές «φωτογραφίες».

Στη συνέχεια το παιδί μαζί με το συνοδό οδηγείται στην αίθουσα του Μαγνητικού Τομογράφου όπου υπάρχει ειδικό σύστημα προβολής κινουμένων σχεδίων, χαλαρού φωτισμού και μουσικής, το Ambient Experience. Ακόμη, εφόσον το παιδί επιθυμεί, μπορεί να φέρει μαζί του δικό του CD με μουσική προκειμένου να το ακούει κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

Ο Μαγνητικός Τομογράφος του Νοσοκομείου «ΜΗΤΕΡΑ» είναι ένας ανοικτός μαγνητικός τομογράφος υψηλού πεδίου (1.0 Τ), στον οποίο το παιδί ξαπλώνει χωρίς να μπαίνει στον «κλασσικό σωλήνα», έχει οπτική περιμετρική επαφή από το πλάι και είναι δυνατό να έχει σωματική επαφή με το γονιό ή τον κηδεμόνα που μπαίνει στο δωμάτιο μαζί του. Όπως όλοι οι Μαγνητικοί Τομογράφοι κάνει ένα ρυθμικό έντονο θόρυβο κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

Το παιδί ξαπλώνει στο κρεβάτι του Μαγνητικού Τομογράφου και τοποθετούνται στα αυτιά του ειδικά ακουστικά για να ακούει καλύτερα τη μουσική και να μειώνεται ο θόρυβος της εξέτασης. Στα βρέφη και μικρά παιδιά που υποβάλλονται σε καταστολή τοποθετούνται ειδικά ακουστικά συμβατά με το Μαγνητικό Τομογράφο για την προστασία από το θόρυβο. Η διάρκεια της εξέτασης είναι συνήθως 30΄- 40΄.

Πριν την εξέταση θα σας δοθεί το έντυπο συγκατάθεσης, με το οποίο θα συμφωνήσετε και θα παραχωρήσετε την άδεια για να διενεργηθεί η εξέταση καθώς και το έντυπο συγκατάθεσης για τη χορήγηση αναισθησίας. Οποιεσδήποτε απορίες έχετε κατά τη διάρκεια της συμπλήρωσης των εντύπων θα μπορέσετε να τις συζητήσετε με τις νοσηλεύτριες του Τμήματος και τον παιδοαναισθησιολόγο αντίστοιχα.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο για το παιδί όσο και για τους συνοδούς θα πρέπει να διευκρινιστεί πριν την είσοδο στο χώρο του Μαγνητικού Τομογράφου ότι δεν υπάρχει στο σώμα μέταλλο μη συμβατό με το Μαγνητικό πεδίο ή βηματοδότης.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα video από μία εξέταση στο Μαγνητικό Τομογράφο.

Γιατί το παιδί μου μπορεί να χρειαστεί να υποβληθεί σε Μαγνητική Τομογραφία;
Η εξέταση θεωρείται απαραίτητη από τους κλινικούς ιατρούς προκειμένου να λάβουν λεπτομερείς πληροφορίες για το τμήμα του σώματος που εξετάζεται και να σχεδιάσουν ανάλογα τη θεραπεία.

Τι διαδικασία απαιτείται προκειμένου να πραγματοποιηθεί η Μαγνητική Τομογραφία;
Μόλις φτάσετε στο Νοσοκομείο θα αναζητήσετε τη γραμματεία του Τμήματος Μαγνητικού Τομογράφου (επίπεδο -2). Είστε ευπρόσδεκτοι να παραμείνετε στην αίθουσα του Μαγνητικού Τομογράφου κατά τη διάρκεια της εξέτασης εφόσον αυτή δεν γίνεται υπό αναισθησία. Ωστόσο αν η συνοδός είναι έγκυος στο πρώτο τρίμηνο ή αν φέρει μεταλλικά υλικά στο σώμα ή βηματοδότη θα πρέπει να ενημερώσει το προσωπικό του Τμήματος. Αν το παιδί θέλει να ακούσει κάποιο αγαπημένο του CD κατά τη διάρκεια της εξέτασης μη διστάσετε να το φέρετε.

Το παιδί θα χρειαστεί να ξαπλώσει στο κρεβάτι του Μαγνητικού Τομογράφου και αναλόγως της περιοχής που εξετάζεται θα τοποθετηθεί ένα πηνίο (εξάρτημα που μοιάζει με στεφάνη) γύρω από την περιοχή που εξετάζεται. Ειδικά στη Μαγνητική Τομογραφία εγκεφάλου-κρανίου τοποθετείται ένα πηνίο (που μοιάζει με «περικεφαλαία») το οποίο όμως δεν ακουμπά το κεφάλι. Όταν το παιδί είναι στη σωστή θέση, ο τεχνολόγος που πραγματοποιεί την εξέταση θα μετακινήσει το κρεβάτι προς το κέντρο του μηχανήματος και ο ίδιος θα πάει σε διπλανό δωμάτιο που είναι το χειριστήριο, από το οποίο θα έχει οπτικοακουστική επαφή με το παιδί και το χώρο εξέτασης. Μόλις ξεκινήσει η εξέταση το μηχάνημα θα κάνει ένα έντονο και επαναλαμβανόμενο θόρυβο που μοιάζει με ήχο τυμπάνων, αρκετά δυνατό, αλλά το παιδί και ο συνοδός θα φοράνε ακουστικά για να μειωθεί η ενόχληση και να ακούγεται καλύτερα η μουσική.

Ο τεχνολόγος θα βρίσκεται σε επικοινωνία με το παιδί μέσω μικροφώνου και το παιδί θα έχει στο χέρι του ένα κουμπί προειδοποίησης το οποίο θα μπορεί να πιέσει όταν θέλει να ζητήσει κάτι από τον τεχνολόγο κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Μόλις τελειώσει η εξέταση ο τεχνολόγος θα μετακινήσει προς τα έξω το κρεβάτι και το παιδί θα μπορέσει να σηκωθεί.

Τι γίνεται μετά την εξέταση;
Εάν η εξέταση έγινε χωρίς αναισθησία θα μπορέσετε να φύγετε αμέσως μετά. Ο παιδοακτινολόγος θα δει την εξέταση και το επίσημο πόρισμα θα είναι έτοιμο την επόμενη εργάσιμη ημέρα – για την ακριβή ώρα θα σας ενημερώσει η γραμματεία.

Υπάρχουν κίνδυνοι;
Δεν περιγράφονται κίνδυνοι σχετιζόμενοι με τη Μαγνητική Τομογραφία. Σε καμία περίπτωση το παιδί δεν πονά ούτε ενοχλείται κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

Η Μαγνητική Τομογραφία δεν μπορεί να διενεργηθεί σε άτομα με μέταλλα στο σώμα που δεν είναι συμβατά με το μαγνητικό πεδίο ή με βηματοδότες γιατί χρησιμοποιείται ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Για παιδιά που φοράνε σιδεράκια στα δόντια, οι γονείς θα πρέπει να συμβουλεύονται τον ορθοδοντικό προκειμένου να επιβεβαιώσουν ότι τα υλικά είναι συμβατά με το μαγνητικό πεδίο, διαφορετικά θα πρέπει να αφαιρούνται. Το παιδί πρέπει να φοράει κατά τη διάρκεια της εξέτασης ρούχα χωρίς φερμουάρ ή μεταλλικά κουμπιά, διαφορετικά θα του δοθεί από το Τμήμα να φορέσει νοσοκομειακή ποδιά.
Πριν την εξέταση, η νοσηλεύτρια του Μαγνητικού Τομογράφου θα δώσει στο συνοδό το έντυπο συγκατάθεσης και θα ρωτήσει για πιθανή παρουσία μετάλλων στο σώμα του παιδιού ή για πιθανές αλλεργίες. Θα σας ζητηθεί να υπογράψετε φόρμα συγκατάθεσης που θα τα αναφέρει αυτά αναλυτικά. Επίσης πριν την εξέταση θα σας ζητηθεί να αφαιρέσετε μεταλλικά αντικείμενα, όπως κοσμήματα, ρολόγια, κέρματα, κλειδιά, πιστωτικές κάρτες και κινητά τηλέφωνα, τα οποία θα τα τοποθετήσετε σε ειδικό ντουλάπι με κλειδαριά στο δωμάτιο προετοιμασίας.

Το παιδί σας θα πρέπει να παραμείνει τελείως ακίνητο κατά τη διάρκεια της εξέτασης, οπότε μπορεί να χρειαστεί ήπια καταστολή αν δεν είναι συνεργάσιμο. Σε ορισμένες μαγνητικές χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί ενδοφλέβιο σκιαγραφικό το οποίο μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη απεικόνιση της περιοχής που εξετάζεται. Για την έγχυση έχει τοποθετηθεί νωρίτερα μικρός καθετήρας σε περιφερική φλέβα του παιδιού, συνήθως στο χέρι.

Θέλουμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι κάνουμε συλλογικά την καλύτερη προσπάθεια για να είναι η διαδικασία όσο γίνεται πιο ευχάριστη και αποτελεσματική για το παιδί και εσάς, ωστόσο υπάρχουν φορές που η διάρκεια κάποιων εξετάσεων είναι μεγαλύτερη από την αναμενόμενη, οπότε καθυστερήσεις στο πρόγραμμα μπορεί να συμβούν

3. Το παιδί σας πρόκειται να υποβληθεί σε καταστολή

Σε βρέφη και μικρά παιδιά που δεν συνεργάζονται ώστε να μείνουν ακίνητα κατά τη διάρκεια της εξέτασης, προτείνεται καταστολή, η οποία διενεργείται από τους παιδοαναισθησιολόγους. Δίνονται σαφείς οδηγίες προκειμένου το παιδί να είναι νηστικό κάποιες ώρες πριν την εξέταση και να μην πιεί νερό ή άλλα υγρά. Όταν πρόκειται να γίνει αξονική τομογραφία, η οποία διαρκεί λίγα λεπτά, συζητείται με τους γονείς η πιθανότητα διενέργειας χωρίς καταστολή εφόσον το παιδί μπορεί να παραμείνει λίγο ακίνητο ή είναι σε κάποιο βαθμό συνεργάσιμο.

Στα βρέφη που πρόκειται να υποβληθούν σε αξονική τομογραφία, είναι δυνατό να αποπειραθεί η εξέταση χωρίς αναισθησία εφόσον το παιδί αποκοιμηθεί, όπως συμβαίνει κάποιες φορές μετά από τάισμα.

Πριν την εξέταση
Τοποθετείται από τις νοσηλεύτριες της Παιδιατρικής Κλινικής φλεβοκαθετήρας σε περιφερική φλέβα του παιδιού, συνήθως στο άνω άκρο, ο οποίος διατηρείται κατά τη διάρκεια της εξέτασης και χρησιμοποιείται για να χορηγούνται ενδοφλέβια τα φάρμακα της καταστολής.

Ύπνος την παραμονή της εξέτασης
Σε κάποια παιδιά βοηθάει να κοιμηθούν λιγότερες ώρες την παραμονή της εξέτασης, αλλά αυτό είναι καλύτερα να αξιολογηθεί από τους γονείς που γνωρίζουν την ιδιαίτερη αντίδραση του παιδιού στην έλλειψη ύπνου.

Την ημέρα της εξέτασης
Ξυπνήστε το παιδί μία ώρα νωρίτερα από συνήθως. Προσπαθήστε να μην κοιμηθεί στη διαδρομή προς το νοσοκομείο.

Νηστεία (στερεά και υγρά)
Μη θηλάσετε το μωρό 2 ώρες πριν το ραντεβού της εξέτασης. Τα υπόλοιπα μωρά και παιδιά που πίνουν γάλα (είτε σκόνη ή αγελάδας) θα πρέπει να είναι νηστικά από γάλα και στερεά 4-5 ώρες πριν το ραντεβού. Πολύ διαυγή υγρά, όπως και νερό, επιτρέπονται μέχρι 2 ώρες πριν την εξέταση.

Μετά την εξέταση
Θα χρειαστεί να μείνετε στο Τμήμα μέχρι το παιδί να ξυπνήσει επαρκώς (συνήθως 20΄-30΄μετά το πέρας της εξέτασης). Οι παιδοαναισθησιολόγοι θα σας δώσουν οδηγίες για τις επόμενες ώρες. Σε περίπτωση επείγοντος μη διστάσετε να επικοινωνήσετε άμεσα με τα Επείγοντα Εξωτερικά Ιατρεία της Παιδιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου.

Εξετάσεις υπό αναισθησία
Για τις παιδιατρικές απεικονιστικές εξετάσεις που χρειάζεται αναισθησία υπάρχει 24ωρη κάλυψη από τους Παιδοαναισθησιολόγους του Νοσοκομείου, τόσο για τα τακτικά όσο και για τα έκτακτα περιστατικά. Η αναισθησία έχει συνήθως μορφή καταστολής, χορηγείται συνήθως σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των 4-5 ετών, εφαρμόζεται και παρακολουθείται από τους Παιδοαναισθησιολόγους, οι οποίοι είναι παρόντες κατά τη διάρκεια της εξέτασης, έχουν στη διάθεσή τους ειδική σύγχρονη συσκευή παρακολούθησης ζωτικών σημείων – monitor INVINO PRECESS και έχουν το παιδί στην επίβλεψη τους μέχρι την πλήρη ανάνηψή του.

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, δεν απαιτείται νοσηλεία όταν το παιδί υποβάλλεται σε εξέταση υπό καταστολή, ώστε περίπου 30΄- 45΄μετά το πέρας της εξέτασης να μπορεί να αποχωρήσει.